Hoe promoot je een film? Dat hangt van het onderwerp af. Seksverslaving is een discussie die tot de verbeelding spreekt. Hoewel seksverslaving niet nieuw is, pakken de media het thema gretig op. Dit is geen toeval want de film Shame beleefde zijn Nederlandse première op het Filmfestival te Rotterdam. Binnenkort is hij te zien in de bioscopen in ons land. Shame gaat over een man die verslaafd is aan seks. Ook vrouwen kunnen verslaafd aan seks zijn. Ik heb er diverse in mijn leven meegemaakt.
Hoe ernstig is de seksverslaving? De afgelopen week verscheen een artikel in de Pers over dit onderwerp en gisteren besteedde het EO-programma De Vijfde Dag er aandacht aan. We moeten ons opmaken voor een Tsunami aan seksverslaafden schreef de Pers. De seksuologe te gast in het programma van Thijs van de Brink benadrukte dat seksverslaving een groot maatschappelijk probleem is. Natuurlijk is de Seksverslaving de schuld van het Internet waarop zoveel porno is te zien.
Alvorens mijn visie te geven eerst een beknopte samenvatting van Shame. Het is de tweede film van regisseur Steve McQueen en hoofdrolspeler Michael Fassbender, het duo dat in 2008 doorbrak met het drama Hunger. Voor Shame kregen ze het gezelschap van de Britse actrice Carey Mulligan en de Amerikaan James Badge Dale. Brandon (Fassbender) is een dertiger die in New York City woont. Hij is verslaafd aan seks en krijgt op een dag een onaangekondigd bezoekje van zijn eigenzinnige zus Sissy (Mulligan). Wanneer ze besluit om voor onbeperkte duur in Brandons appartement in te trekken, zet ze de wereld van haar broer op zijn kop.
De film wordt als controversieel omschreven omwille van de vele naakt- en seksscènes en inhoudelijke thema’s als seksverslaving en incest. In september ging Shame in première op het filmfestival van Venetië. Michael Fassbender werd verkozen tot beste acteur. In Amerika heeft de film een NC-17 rating gekregen (niet toegestaan voor kijkers van 17 jaar of jonger). Bij ons is de minimum leeftijd 16 jaar.
Cybersex is crack, de cocaïne van seksverslaving meent onderzoeker Patrick Carnes. Hij schreef in 1983 een boek over dit onderwerp. Carnes: “Internet heeft alles veranderd. Als je op jonge leeftijd in aanraking komt met alcohol of drugs, bestaat er een reële kans op verslaving later in je leven. Voor porno geldt hetzelfde.” Bekijk hier het interview met Patrick Carnes.
Op 16 mei 2004 zendt de VPRO in de serie Het geluk Van Nederland de documentaire MSN voor Ons Soort Mensen uit. Gelijktijdig wordt de datingsite HappyVPRO gelanceerd. De docu gaat over een man die verslaafd is aan daten en aan seks. Hij pikt zijn “slachtoffers”op via MSN en de datingsite van de VPRO. De docu, een idee van de zogenaamde journalist Ricky Knoop (gespeeld door de acteur Benjamin de Wit) en de echt bestaande sitebouwer Niels Siemons, is nep. Ook de datingsite is fictief en zou na enkele weken worden opgeheven. Ik heb met een klein team actief aan het opzetten van de profielen op HappyVPRO meegewerkt. Tot onze grote verbazing trapte de kijker er in. Dat had tot gevolg dat besloten werd de datingsite te laten bestaan. Pas in mei 2010 trekt de VPRO de stekker eruit. Happy was een groot succes maar voor dating zijn er dan zoveel alternatieven gekomen dat Happy overbodig geworden was.
Je kunt je nu de vraag stellen of de docusoap MSN voor OSM een blik in de toekomst was. Weliswaar ging de uitzending niet over porno op het Internet maar wel over een aan seksverslaafde man. Nu hebben datingsites en sociale media het maken van seksafspraakjes een stuk eenvoudiger gemaakt dan vroeger. Daar kunnen we niet omheen. Maar wat is de rol van de porno daarbij?
De porno-industrie heeft altijd een voortrekkersrol gespeeld bij nieuwe uitvindingen. Video had nooit zo’n enorme vlucht genomen als er geen porno had bestaan. Polaroid dankte haar bestaansrecht aan porno. De eerste videotheken werden door het aanbod van porno een groot succes. Eind jaren zeventig brak de kabeltelevisie door. Je kunt het je nu bijna niet voorstellen maar piraten wisten op het kabelnet met porno in te breken. Tegenwoordig hebben de meeste kabelnetten maar ook Digitenne van de KPN, een legaal, gratis pornokanaal. De eerste betaalnummers waren sekslijnen. De allereerste websites op het internet waren pornosites. De eerste webshops boden seksvideo’s en seksartikelen aan. En reken maar dat de opmars van de digitale fotografie mede aan porno is te danken.
Porno is van alle tijden, alleen de verkrijgbaarheid is drastisch veranderd. Het zijn geen professionele acteurs meer die uitsluitend porno maken. Miljoenen mensen vinden het leuk hun eigen seksavonturen met het publiek te delen. De pornoboeren beleven slechte tijden door het gratis aanbod. Vandaar dat de sekslijnen overstapten op paralijnen. Ook de prostitutie heeft haar beste tijd allang gehad. Dat laatste is in tegenspraak tot de bewering dat porno op het internet aanzet tot hoerenlopen. En vreemdgaan, hoe zit het daar dan mee? Is de porno daar de oorzaak van?
Mede dankzij de uitvinding van de pil ontstaat er eind jaren zestig van de vorige eeuw een seksuele revolutie die midden de jaren 70 een hoogtepunt bereikt. Partnerruil, communes en seksparty’s zijn helemaal in. Flower power, love, peace en vooral happiness is de heersende trend. Geluksgoeroes predikten de vrije seks en homo’s komen massaal uit de kast. Seks beleven met één partner was ouderwets. Er wordt beweerd dat minstens 25% van de generatie die nu 40 jaar is een andere biologische vader heeft dan ze is voorgehouden. Porno droeg daar maar gedeeltelijk aan bij want het was nog geen gemeengoed. Vanaf 1971 is porno niet meer strafbaar. De pornoblaadjes worden nu openlijk verkocht en beleefden gouden tijden maar je moest er wel voor naar de sekswinkel of de sigarenboer. De vrije seks werd vooral gepromoot door de muziek en door de media.
De grote ommekeer komt halverwege de jaren 80 als de eerste tekenen van HIV zich aandienen en blijkt dat dit geen homoziekte is maar het ieder mens, ongeacht zijn seksuele voorkeur, kan overkomen. AIDS redt miljoenen huwelijken werd er toen gezegd. Als vrijwel iedereen in zijn omgeving met iemand wordt geconfronteerd die overlijdt aan AIDS zit de angst er goed in. Het duurt bijna vijftien jaar als duidelijk wordt dat lang niet iedereen voor het virus gevoelig is en er nieuwe medicijnen zijn uitgevonden die van AIDS een chronische aandoening maken. Je kunt er oud mee worden. Opluchting alom en voor de huidige jongeren het sein om zich naar hartenlust over te geven aan hun meest primaire behoefte. Aan seks kun je weer lol beleven. Wat is daar mis mee?
De moraalridders, doorgaans de generatie die met seks een pas op de plaats moest maken wegens het schrikbeeld van dodelijke ziektes, trekt aan de bel. Onze jeugd moet beschermd worden tegen de seksualisering van de maatschappij. Wel, die seksualisering was er al veel eerder. De moraalridders zijn er zelf uit voortgekomen maar beseffen dat niet.
Porno zou een verwoestend effect op relaties hebben. Ongetwijfeld zal dat in sommige gevallen opgaan. De tijd ligt echter heel ver achter ons dat “vreemdgaan” de belangrijkste oorzaak van een relatiebreuk was. Steeds meer mensen komen tot het besef dat seks en liefde niet zoveel met elkaar gemeen hebben. De moderne relatie heeft meer nodig dan alleen goede seks om te kunnen voortbestaan. Verstandige mensen zullen dat onmiddellijk erkennen. Porno is een vorm van entertainment waar niet alleen mannen van opgewonden raken. Voor een vrouw is seks in real live echter gemakkelijker te verkrijgen dan voor een man. Dat verklaart o.a. waarom er meer mannen naar porno kijken dan vrouwen.
Er zijn mensen verslaafd aan drank, aan drugs, aan gokken, aan gaming, aan sociale media en dus ook aan seks. Elke verslaving eist slachtoffers. Maar ik ben toch liever verslaafd aan seks en porno dan aan drank of drugs. Ik denk dat de seksverslaving helemaal geen maatschappelijk probleem is. Dat maken moraalridders ervan. Daarom was het begrijpelijk dat de EO er een programma aan besteedde. Ik denk eerder dat er een verzadiging is opgetreden. De Penthouse en Playboy verkeren niet voor niets in de rode cijfers. Andere mannenbladen tonen nog wel mooie vrouwen maar niet meer helemaal naakt.
De NVSH schrijft op haar website over porno en internet het volgende: “De openbare mening staat negatief tegenover porno, ook die op Internet. Religieuze woordvoerders en conservatieve moralisten spreken er schande van, zoals ze altijd gedaan hebben. De kloof tussen privé en openbaar gedrag is door de porno op Internet aan de ene kant kleiner geworden (iedereen weet van iedereen), maar aan de andere kant juist groter. Het eigen geheime leven bloeit terwijl er opnieuw een enorme sociale druk bestaat om in het uiterlijke gedrag aangepast te zijn.
Porno op Internet geeft gestalte aan de fantasie en maakt die zichtbaar in de uiterlijke mechanica van de seks. Meer niet. Buiten beschouwing blijven de mogelijkheden van de lust als bron van liefde, vriendschap en vrijheid, als doorbreking van huwelijk en gezin, als kritiek op onrecht en ongelijkheid, kortom als onderdeel van een proces van seksuele hervorming. Dit betekent dat we de porno op Internet wel als een positieve zaak zien, maar niet blind hoeven te zijn voor de beperkingen ervan.”
De film Shame toont ons de verschrikkingen van seksverslaving. Maar een film wordt pas interessant om naar toe te gaan als het probleem wordt uitvergroot. Zo kwam er ooit heel veel kritiek op de film Rainman waarin Dustin Hoffman een autist speelde. Echter, het beeld wat met die film van een autist geschapen werd klopte niet met de werkelijkheid. De makers hadden Kim Peek als rolmodel voor de film genomen maar Kim Peek was geen echte autist. Zonder de film Shame gezien te hebben kan ik je bijvoorbaat verzekeren dat Michael Fassbender een type seksverslaafde neerzet waarvan er maar weinig zullen zijn.
Getrouwde mannen die porno bekijken brengen hun huwelijk in gevaar. Ik zal je de getrouwde vrouwen de kost geven die geen porno kijken maar wel schunnige mailtjes wisselen met hun Facebook- of Twittervriendjes. Virtueel vreemdgaan doen we (bijna) allemaal. Bij mannen is dat misschien onschuldiger dan bij vrouwen. Een man rukt zich af en gaat over tot de orde van de dag. Vrouwen verzinnen er hele liefdesaffaires bij. En soms worden ze zo nieuwsgierig dat ze de virtuele contacten daadwerkelijk willen ontmoeten.
De bewering dat wie jong in aanraking komt met drank en drugs dat op latere leeftijd zal blijven achtervolgen is gedeeltelijk correct mits die persoon al jong verslaafd geraakt is. Gelukkig is dat maar bij een beperkt aantal jongeren het geval. Er bestaan genoeg jongeren die nooit drugs gebruiken en drank alleen maar als ze een keertje willen feesten. Met roken is het precies hetzelfde. Maar we praten nu over drie verslavingen die onze gezondheid aantasten. Veel seks is een stuk gezonder. Natuurlijk bestaan er uitwassen. Denk aan de extreme vormen, incest en kinderen die misbruikt worden. Zijn die uitwassen het gevolg van seksverslaving en van het Internet? Een zieke geest ontstaat door jeugdtrauma’s en een slechte opvoeding, niet door de porno op het Internet.
Minstens de helft van alle vrouwen heeft een vibrator. Je zou dus zeggen dat de film Hysteria, die het waargebeurde verhaal achter de uitvinding van de luststaaf vertelt, een kaskraker had moeten zijn. Jammer, maar de film was in ons land een matig succes. Of Shame eenzelfde lot wacht weet ik niet. Hysteria is een komedie en Shame een drama. Maar het zullen vooral de onverhulde seksscènes zijn die de kassa van de bioscopen voor Shame doet rinkelen. Levert Shame daarna een Tsunami aan seksverslaafden op? Wat is je mening…..?
Tja, wat triggert je innerlijk dermate in die zin dat het je endocriene systeem op hol laat slaan, wat resulteert in de z.g. sexverslaving?, ziedaar weer een nieuwe invalshoek van onze geestelijke gezondheidszorg om over ons psychisch welzijn te waken, overal worden tegenwoordig nieuwe psychologische labeltjes voor bedacht en opgeplakt.
De lijst wordt langzamerhand eindeloos.
Waar kun je eigenlijk niet verslaafd aan raken.
Mensen kunnen nu eenmaal nogal verschillen qua temperament en zoals Wim Sonneveld het zo mooi stelde: Je hebt grote en kleine eters.
Ik geloof er niet zo erg in dat het fenomeen “verslaving” ons wordt opgedrongen vanuit de GGZ. Ik heb binnen die kringen de nodige ervaring opgedaan en mijn indruk is nu juist dat de meeste “verslavingen” ons nu juist worden opgedrongen door allerlei politieke clubjes, aktiegroepen enz. Heb je teveel belangstelling voor mooie vrouwen (als man) dan ben je volgens feministes iemand die verslaafd is aan seks, vindt je kinderen leuk, dan ben vrijwel zeker een pedofiel, drink je graag een glas wijn, dan ben je volgens de AA vrijwel zeker alcoholist. En zo kan ik wel even doorgaan. Er zijn talloze groepen die graag in de belangstelling zijn (vaak uit financieel gewin) en die doen hun uiterste best om hun gelijk aan te tonen. Simpel gesteld heeft de GGZ meer aanbod dan behandelmogelijkheid dus aan nieuwe klanten bestaat weinig of geen behoefte; binnen aktiegroepen die soms afhankelijk zijn van subsidie duidelijk wel.
Hans,
Er bestaan wel psycho-therapeutische concepten om de z.g. sexverslaving mee te lijf gegaan, er is dus ook wel degelijk studie naar verricht en het wordt ook als stevige psycho-problematiek gezien.
Het heeft om het in professionele termen te benoemen (even kort door de bocht) te maken met verstoring van zelfregulatie.
Het komt echt niet alleen maar van de straat.
Maar dat sluit niet uit dat je best wel kritisch naar de geestelijke gezondheidszorg in ons landje mag blijven kijken met de bijbehorende uitwassen c.q het doorschieten in bepaalde zaken.
Nou Ko, je schrijft leuk, maar zeker in dit stuk ben ik het met veel dingen niet met je eens.
Ik snap best dat dit een opinie stuk is, maar als je stellig dit schrijft : “Voor een vrouw is seks in real live echter gemakkelijker te verkrijgen dan voor een man. Dat verklaart o.a. waarom er meer mannen naar porno kijken dan vrouwen.”
Dan heb je je in mijn ogen niet daadwerkelijk in de materie verdiept. Sowieso zie ik weinig bronvermeldingen bij boute uitspraken.
Voor veel vrouwen is sex in real live helemaal niet makkelijker te verkrijgen om diverse oorzaken zoals onzekerheid, zelfbeeld en niet de wens hebben een afgelikte boterham te worden. Maar de verklaring dat *daarom* mannen meer naar porno kijken lijkt mij vrij onwaarschijnlijk. Zoals je verderop schrijft “een man rukt zich af, een vrouw fantaseert er een hele affaire omheen snijdt wat meer hout, het legt namelijk een verschil tussen beleving tussen mannen en vrouwen bloot en dit valt wellicht te herleiden naar de evolutionaire voordelen die dat gedrag geeft.
Mijn beleving/opinie/mening is dat vrouwen anders omgaan met sex dan mannen. Mannen hebben gewoon vaak zin, vrouwen krijgen vaak pas zin als ze bezig zijn (en dat verklaart wellicht waarom vrouwen meer waarde hechten aan voorspel, uitzonderingen daar gelaten). Dat verschil in lust is dan weer te verklaren door te kijken naar de werking van hormonen.
En om de oude cliché erbij te pakken, een man wil jagen en zijn zaad zoveel mogelijk verspreiden, een vrouw moet nu juist de kwaliteit van haar nakomelingen zo hoog mogelijk houden.
Evolutionair is het belangrijk om gek op sex te zijn. Exemplaren die dat niet zijn… sterven namelijk uit. Zo simpel is dat.
Dan nog een aanvulling op verslaving. Lekker veel sex hebben is niets op tegen en staat je functioneren niet in de weg. Dwangmatig veel sex willen wat je leven ontwricht en er niet mee kunnen stoppen doet dat wel. Dan spreek je van een verslaving. Je moet het doen, ook als het geen voordelen (meer) geeft.
Sexverslaving klinkt leuk en stoer, maar je gaat er wellicht net zo aan onderdoor als aan drank of roken.
Verslaving leidt altijd tot iets negatiefs anders wordt het verward met liefhebber.
Als je nu bent vreemd gegaan is een seksverslaving de schuld geven natuurlijk een potentieel uitweg
“Owh lieve vrouw, ik kon er niets aan doen, wil je me helpen om van mijn verslaving af te komen?” :-0
@Edzel, ik heb het over “opdringen”. Inderdaad bestaat seksverslaving, maar dat is iets wat wordt vastgesteld na onderzoek. Bij opdringen is daar geen sprake van, dan heb je te maken met lieden die willen “scoren”; hun gelijk willen halen.
Hans,
Je laat je toch niet t.a.v. je levenwandel met allerhande destructieve kritiek bestoken afkomstig van lieden die helemaal geen kennis van zaken hebben.
Het is maar hoewel waarde je aan dat soort van ongefundeerde kritiek hecht.
Mijn grootvader zei altijd: Ze mogen best over je lullen, zolang ze maar niet van je hoeven te vreten.
En daar kan ik me helemaal bij aansluiten.
@Edzel, je spreekt in raadsels; de uitspraak van je grootvader onderschrijf ik, maar het ontgaat mij hoe die hier van toepassing is.
@Hans,
Hans: mijn indruk is nu juist dat de meeste “verslavingen” ons nu juist worden opgedrongen door allerlei politieke clubjes, aktiegroepen enz. Heb je teveel belangstelling voor mooie vrouwen (als man) dan ben je volgens feministes iemand die verslaafd is aan seks, vindt je kinderen leuk, dan ben vrijwel zeker een pedofiel, drink je graag een glas wijn, dan ben je volgens de AA vrijwel zeker alcoholist.
Politieke clubjes, aktiegroepen, feministes zijn o.a. volgens jou groeperingen die ons verslavingen aanpraten c.q. opdringen maar vanuit welke expertise dan?
Waar berust die z.g. deskundigheid dan op.
Dat is nu even wat mij ontgaat.
Om even een dwarsstraat te noemen, je bent volgens A.A. echt niet een alcoholist als je
een paar glazen wijn per dag drinkt, alcohol is een uitstekende bloedverdunner en rode wijn bevat zeer veel gezonde stoffen. (anti-oxydanten).
Ik vind wel dat je het e.e.a een beetje te gechargeerd stelt.
Henri Koppen: Dwangmatig veel sex willen wat je leven ontwricht en er niet mee kunnen stoppen doet dat wel. Dan spreek je van een verslaving. Je moet het doen, ook als het geen voordelen (meer) geeft.
Is sex niet altijd een dwangmatige aangelegenheid, je loopt tenslotte als man rond met een bepaald spanningsveld in je lijf en zoekt ontlading, eventuele voordelen gerelateerd hieraan ben je volgens mij in deze fase al helemaal niet mee bezig, heet dit feit eenmaal plaats gevonden dan hoef je niets meer te doen, alleen maar wachten tot de batterij weer is opgeladen.