Waar zouden we zijn zonder een medicijn? | Ko van Dijk Vertelt

Waar zouden we zijn zonder een medicijn?

apotheek

Mijn moeder had voor elk kwaaltje wel een passend geneesmiddel in huis. Nog vrij jong kreeg ze te maken met een zogenaamde spastische dikke darm. Het deed haar belandden op een streng dieet. Maar door voorschrijdend medisch inzicht veranderde de behandelmethodes. Mijn moeder was echter niet van plan om daarin mee te gaan. Ze cultiveerde haar kwaal tot aan haar dood. Mijn vader had een compleet andere instelling: hij nam alleen een medicijn als dat strikt noodzakelijk was. Mijn vader was nooit ziek, mijn moeder had altijd wel ergens last van. Uiteindelijk heeft ze mijn vader vijf jaar overleefd.

Ik ben een tegenstander van langdurig medicijngebruik. Met medicijnen moet je behoedzaam omspringen want voor het weet ben je verslaafd. Er kunnen zich echter defecten aan ons lichaam voordoen waarbij medicijnen absoluut noodzakelijk en levensreddend zijn. In sommige gevallen is chronische medicatie de enige garantie om in leven te blijven. Denk aan hartafwijkingen, suikerziekte, transplantatie, HIV, etc. Daarvoor mogen we de farmacie en de uitvinders dankbaar zijn. Helaas zijn er nog duizenden andere niet levensbedreigende aandoeningen die we ook met medicijnen trachten te bestrijden maar waarbij je je moet afvragen of het middel niet veel erger is dan de kwaal.

Reuma en psychische stoornissen staan boven aan die lijst. Reuma is een verzamelnaam voor een honderdtal ontstekingen en daarmee gepaard gaande defecten aan ons bewegingsapparaat. De kwaal komt opvallend vaak voor in landen met een vochtig klimaat. In landen met een droog klimaat zul je veel minder mensen met Reuma of Reumatoïde artritis aantreffen. Bij wie de eerste verschijnselen van reuma of artritis zich openbaren zou er verstandig aan doen naar een land als bijvoorbeeld Spanje te verhuizen. Helaas is dat maar voor een enkeling weggelegd. Tegen reuma is geen medicijn opgewassen. Wat je bestrijdt zijn de symptomen. Maar die pijn- en ontstekingsremmers (NSAIDs) zijn geen onschuldige middelen. De bijwerkingen kunnen zeer ernstig zijn.

Op de tweede plaats van de medicijnconsumptie staan de psychische stoornissen. Dat is een verhaal apart. De ene mens kan meer tegenslag verwerken dan de ander. Er zijn zoveel factoren die hierin meespelen dat ik ze onmogelijk kan noemen. Persoonlijk heb ik in mijn leven behoorlijk wat voor me kiezen gehad. Nooit heb ik een pil geslikt. Maar ik ken genoeg mensen die geconfronteerd met mijn sores subiet voor de trein waren gesprongen. Voor die mensen is het misschien goed dat er pillen bestaan zodat ze even hun narigheid kunnen vergeten. Maar pillen lossen je problemen niet op. Dat zien we ook. Uit een meta-analyse, gepubliceerd door Journal of the American Medical Association in januari dit jaar, blijkt dat het verstrekken van antidepressiva vrijwel zinloos is. De bijwerkingen liegen er niet om: gewichtstoename, verminderd libido, slaapproblemen en eetstoornissen zijn de belangrijkste. Ondertussen slikken 937.000 (2007) mensen in ons land antidepressiva. Die groep groeit gestaag.

Bij psychische stoornissen moet de behandeling gericht zijn op de oorzaak, niet op de kwaal. Dat erkennen de medici maar er is een te kort aan goede therapeuten. Bovendien, wie eenmaal aan de pillen zit krijg je er moeilijk weer vanaf. Het is immers zo simpel: een naar gevoel en hup met een paar pillen ben jij weer op de rit. De kater komt daarna en zo belandt je spoedig in een vicieuze cirkel die lastig te doorbreken is. Eigenlijk zijn antidepressiva net zo schadelijk als alcohol. Een alcoholverslaafde komt maar sporadisch van deze verslaving af. Goed beschouwd houden artsen die antidepressiva voorschrijven de depressies instant.

De kosten van de gezondheidszorg worden mede bepaald door medicijnconsumptie. Jaarlijks slikt, smeert en injecteert onze bevolking op voorschrift van de artsen voor € 4.742 miljoen (2008). Daar komen dan nog de alternatieve geneesmiddelen, huismiddeltjes en de nepmedicijnen (79 miljoen) die via het Internet verkocht worden bij. Het is echter niet zo dat iedereen naar de pillen grijpt als hem of haar iets mankeert. Opvallend is dat dit per regio sterk verschilt. Noord-Holland en Kennermerland zijn blijkbaar kerngezond. Slechts 32% gebruikt (langdurig) voorgeschreven geneesmiddelen. In Zuid-Limburg, West-Brabant en Groningen is de medicijnconsumptie het hoogst. (39-41%)

De Zorgverzekeringen zijn onbetaalbaar geworden. Dat komt gedeeltelijk door excessief medicijngebruik. De verplichte eigen bijdrage heeft slechts een lichte daling van de medicijnconsumptie laten zien. Die eigen bijdrage zou feitelijk van je inkomen afhankelijk moeten zijn. Dat is niet het geval dus bezuinigen de mensen met de laagste inkomens, de rest slikt rustig door.

Van belang is een complete mentaliteitsverandering. In de eerste plaats moeten we kijken hoe we kwalen kunnen voorkomen. In de tweede plaats niet onmiddellijk naar een pot pillen grijpen bij het eerste pijntje of een nijging tot depressiviteit. Veel kwalen gaan vanzelf weer over door rust, ontspanning en het verstrijken van de tijd. Het zelfherstellende vermogen van lichaam en geest zijn groter dan men veronderstelt, de farmacie speelt op die onwetendheid van de patiënten handig in.

Er bestaat een soort handboek voor medici werkzaam in de psychische gezondheidszorg: Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders kortweg DSM. Volgens een recent onderzoek heeft 56% van de 170 samenstellers nauwe banden met de farmaceutische industrie. Dat is goed om te weten als jij je laat volproppen met antidepressiva.

© Ko van Dijk. Geheel of gedeeltelijke overname van de columns is niet toegestaan.

2 reacties

  1. 1
    Klivia zegt:

    Mmmm, gebruik momenteel 6 medicijnen per dag. Enne goddank. Anders was ik dood.

    Er zit trouwens niks bij wat de “mind”beinvloed. Alhoewel door ze te slikken voel ik al 100% beter ;)

  2. 2
    Klivia zegt:

    En Ko, desnoods houd ik hier een wietplantage maar die medicijnen slik ik gewoon. Heb voor dit jaar alles alweer betaald. En de rest…. ter revalidatie moest ik op sport…. jaja als ik dat geweten had , had ik gewoon een abonnement bij de sportschool genomen. Nee nu moest het met een fysio bij de sportschool alleen de kosten, had ik 5 jaar voor kunnen sporten :( bij diezelfde sportschool, Gotver!!!!!!

RSS Feed for this entry