Om te beginnen waarschuw ik een ieder die mee wil doen aan televisieprogramma’s. Teken NOOIT een zogenaamd “Quitclaim”zonder overleg met een onafhankelijke advocaat. Het waarom leg ik je in deze column uit.
Kandidaten die zich opgeven voor talentenprogramma’s zoals Holland’s Got Talent beseffen vaak niet dat ze belachelijk worden gemaakt als ze niet aan de criteria van de jury voldoen. Voor het oog van de hele natie te worden afgezeken terwijl je hoopt op succes is niet alleen een teleurstelling maar kan je tevens een ernstig trauma bezorgen. Televisiemakers hebben daar geen boodschap aan. Zij laten je een quitclaim tekenen zodat je niets tegen ze kan ondernemen. Ook niet als de opnames van jou gemanipuleerd zijn. Je staat dus machteloos. Dat ondervond een deelneemster aan Holland’s Got Talent.
Bij de pre-auditie had ze nog de sterren van de hemel gezongen en daarom mocht zij door naar de auditieronde die op televisie wordt uitgezonden. Maar dat werd een teleurstelling. Zij vond dat de producent (Blue Circle) haar auditie gesaboteerd had: ze zou opzettelijk voor gek zijn gezet, de microfoon zou bewust verkeerd zijn afgesteld, haar muziekbestand zou opzettelijk zijn weggemaakt en de publieksopwarmer had het publiek tegen haar opgezet.
Voor de Amsterdamse Voorzieningenrechter vordert zij een uitzendverbod van haar deelname. Blue Circle beroept zich op de deelnameovereenkomst (‘quitclaim’) die de deelneemster getekend heeft. Een quitclaim is een overeenkomst tussen de deelneemster en de producent. Daarin spreken zij (kort gezegd) af dat deelneemster mee mag doen aan het programma, en dat de producent het recht heeft om de deelname te filmen, te bewerken en vervolgens te exploiteren/uit te zenden.
De rechter oordeelt dat de deelneemster moet hebben begrepen dat zij door ondertekening van de quitclaim toestemming gaf om haar deelname op te nemen en uit te zenden en bovendien wist zij dat van alle interviews en audities een landelijk goed bekeken programma wordt samengesteld. De rechter wijst de vordering dus af. Het is dezelfde rechter die in een andere quitclaim zaak (Medium Liesbeth van Dijk vs Hans Dekker van TéVé Holland) wel partij voor een kandidaat trok. Wat er sindsdien is veranderd is dat programmamakers topjuristen hebben ingeschakeld en hun quitclaims (ik noem het wurgcontracten) hebben herzien.
Televisie is een machtig medium waar geen enkel ander medium tegenop kan. Ik voorspel je dat de komende jaren de televisie nog veel belangrijker dan het Internet wordt. Dit zien we nu al in andere landen gebeuren. Heb jij talent dan is televisie de meest uitgelezen manier om je talent te promoten. Maar sta je voor schut dan werkt dat nog jaren tegen je. Je neemt dus een groot risico om mee te doen aan talentenjachten. Te meer omdat je geen invloed kunt uitoefenen op de manier waarop de televisiemakers je presenteren. De producenten kunnen je letterlijk maken en breken.
Maar ook als je de finale haalt moet je beseffen de speelbal van de productiehuizen te zijn. Vaak moet je een deel van je inkomsten aan hen afstaan en vertellen ze wat je wel en vooral niet mag doen. Het argument dat de televiemakers hanteren is dat jij zonder deelname aan hun programma nu nog achter de lopende band had gestaan. Dat is misschien juist maar omgekeerd werkt het net zo. Want als er geen kandidaten zich aanmelden hebben de televisieproducenten geen programma. Bovendien worden kandidaten nooit betaald. Gratis artiesten in je programma is goedkoop produceren. Vandaar dat we met dit soort op Idols gebaseerde programma’s worden doodgegooid.
Aan de ene kant is televisie de beste manier om bekend te worden maar het wil niet zeggen dat je als finalist verzekerd bent van eeuwige roem. Gerard Joling, de presentator van Holland’s Got Talent, is daar een mooi voorbeeld van. Hij werd derde bij de eerste Soundmixshow. Van winnares Glenda Peters hebben we weinig meer vernomen. Peters werkt overigens al drie jaar aan een soort come-back.
Talentenjachten zijn dus betrekkelijk. Tel daarbij op de maffia-achtige praktijken van sommige televisiemakers en je moet je afvragen of het verstandig is om aan programma’s zoals Holland Got Talent mee te doen. Gelukkig danken de meeste artiesten hun doorbraak niet aan de televisie maar aan de radio. Voor musici is de radio een veel belangrijker medium dan televisie. Draait Giel Beelen je plaatje, besteedt Radio 538 of een andere veel beluisterde zender aandacht aan je nieuwe CD, zet je een leuke clip om YouTube en zorg je voor een spetterende website met downloads dan kan het hard gaan. Vergis je evenmin in de macht van de webloggers. Zij maken gratis voor je reclame en niet zelden worden nieuwe sterren via webloggers door de media ontdekt.
Natuurlijk bereik je met televisie in één klap een groter publiek maar wil jij daarna nog jaren aan je ontdekkers vastgeklonken zitten? Nee, toch? Dan kun je het veel beter op de hierboven beschreven manier aanpakken. De rollen keren dan om: televisiemakers staan in de rij om je te vragen op te treden in hun programma’s en jij kunt de eisen stellen.
Ik ben van mening dat er een wettelijke regelgeving voor quitclaims moet komen. Per slot worden veel televisieprogramma’s met geld van de overheid (onze belastingcenten) gemaakt. Een betere bescherming voor argeloze kandidaten acht ik wenselijk. Nu ben je letterlijk aan de heidenen overgeleverd. Vanzelfsprekend kan een goede advocaat veel voor je betekenen maar programmamakers zijn zo slim om je de quitclaims onder je neus te drukken op het moment dat de opnames al in volle gang zijn. Verblind door de euforie dat je met je kop op de buis komt besef je de risico’s niet en teken je de wurgcontracten. Dit moet je dus nooit of te nimmer doen. De grap is namelijk dat als jij weigert de televisiemaker een probleem heeft. Die heeft immers al een opname gemaakt en moet zijn mensen betalen. In feite is de kandidaat machtiger dan hij beseft. Maar zodra jij een handtekening zet heb jij je ziel verkocht.
Zie ook: Adam Legal media & entertainment advocaten die in hun laatste nieuwsbrief een artikel over quitclaims hadden staan.
Het is het zelfde als met andere zaken in de markt. Als niemand in de rij staat voor een IPhone, dan worden die dingen wel goedkoper of wat te denken van een actie tegen een overheids besluit, als mensen massaal in geweer komen dan worden die besluiten niet doorgevoerd of gaan in gewijzigde vorm door.
Ik wil maar zeggen dat het aan de mensen zelf ligt dat bepaalde zaken gaan zoals ze gaan. Talentloze ‘tussen de schuifdeurartiesten’ die zich gek laten maken om op televisie hun kunstje te doen kunnen dat alleen maar doen als zij een quitclaim ondertekenen. Als medewerker aan veel televisieprogramma’s (zowel co als po) weet ik als geen ander hoe het werkt. Normaal gesproken krijgen mensen bij aanmelding voor een programma die quitclaim opgestuurd en dient deze mee te worden genomen om ter plaatse getekend te worden. Bij de talentenjachten op televisie is dit niet het geval. Om nu een advocaat ter plaatse advies te laten geven is natuurlijk onzin en erg overbodig vooral ook omdat als je één quitclaim hebt gezien, dan heb je ze allemaal gezien.
Maar een quitclaim is er niet alleen maar om een deelnemer rechteloos voor het medium te kunnen exploiteren, maar ook ter bescherming van de producenten/omroepen etc. De zaken die zijn aangespannen tegen producenten door mensen die achteraf teleurgesteld waren zijn legio. Een quitclaim werkt dus twee kanten op en als hij je niet bevalt dan tekenen je niet. Je kunt dan alleen niet meedoen. Gewoon een keus dus.
Overigens ‘gratis reclame’ op de radio is natuurlijk ook maar betrekkelijk. Zonder een goeie plugger(betaald door de plaatjesmaker) komt je liedje gewoon niet op zender.
Dat televisie groter zal worden dan internet wens ik te betwijfelen. Internet en televisie zijn inmiddels zo met elkaar verbonden dat de scheidslijn erg dun is. De manier waarop wij televisiekijken is aan het veranderen en wij als mediaconsumenten gebruiken zowel internet als televisie om aan onze behoefte te voldoen.
Ik doe de protesten van teleurgestelde mensen, en ik heb er al wat meegemaakt in mijn werk, gewoon af als gezeur. Mensen die perse niet willen dat hun beelden worden uitgezonden krijgen bij ons altijd gelijk, maar dan ook helemaal niet. Wij maken programma’s en mensen doen mee en als je achteraf niet wil, dan niet.
@Joost, je gaat me toch niet vertellen dat je voor Hans Dekker werkt? Gedeeltelijk heb je gelijk. Mensen die zo stom zijn om aan televisieprogramma’s mee te doen moeten beter beseffen welke risico’s ze lopen. Dat producenten regelmatig voor de rechters worden en werden gesleept hebben ze eveneens aan zichzelf danken. Ik ken die wereld redelijk. Er gaan miljoenen in om en tja…. dat trekt bepaalde lieden aan.
De tijd dat platenpluggers nog invloed hadden op programma’s ligt al heel lang achter ons. Ik ben zelf plugger geweest.
Ko, die mensen zijn meestal letterlijk zo stom. Het geeft hilarische televisie. Ze worden ook nog eens door pappia en of mammie naar de slachtbank gebracht. Wiens iq ook niet hoger dan de 80 komt. Ja die mensen moeten eigenlijk wel in bescherming genomen worden……..
Later komen ze dan ook nog eens in de 25 slechtste auditie’s allertijden (sbs6).
Nee hoor Ko, ik werk niet voor de door jou genoemde persoon.
Het werkt aan twee kanten op als je zaken doet, als producent, loop je risico’s en als je deelneemt aan programma’s of werkzaam bent in het vak.
Er ging en gaat al veel langer veel geld om in de producentenwereld, maar dat staat los van de afspraken die je met elkaar maakt. Los van iser ook nog het menselijke aspect. Die afspraken leg je vast en dat menselijke aspect is mentaliteit. Er zijn teveel mensen die denk dat ze via de media even een quick buck kunnen maken, maar zo werkt het niet.
Quote Joost:
“Mensen die perse niet willen dat hun beelden worden uitgezonden krijgen bij ons altijd gelijk, maar dan ook helemaal niet. Wij maken programma’s en mensen doen mee en als je achteraf niet wil, dan niet.”
Dat klinkt fair. Maar dit is dus niet het geval geweest bij die deelneemster aan HGT. Zij wilde geen uitzending en de beelden zijn toch uitgezonden.
Waar ik zelf dan weer misselijk van wordt is de reacties van HGT, zoals de deelneemster bedanken voor de gratis reclame voor het programma. Niet echt chique.
Maar wellicht is een volwassen houding ook ook teveel gevraagd van het tokkievolk dat over televisieland heerst.