“Uit Australisch onderzoek onder duizend mensen blijkt dat de helft van hen na een romantische film hun relatie ineens niet meer zo goed vindt. Films als Notting Hill en You’ve got Mail bezorgen geliefden vooral veel stress.”Aldus een bericht in de Telegraaf.
Toen ik nog in hoofdzaak over de liefde schreef heb ik regelmatig betoogd dat de relaties onder druk komen te staan door de sterk geromantiseerde ideeën die vrouwenbladen en roddelpers presenteren. Ik durf zelfs voorzichtig te beweren dat een toenemend aantal vrijgezellen mede te danken is aan het beeld dat de media van een ideale relatie schetsen.
You’ve Got Mail dateert uit 1998. Het script is overgenomen van The Shop Around the Corner (1940), waarin twee correspondentiegeliefden niet weten dat hun geliefde eigenlijk een collega is, met wie ze zelfs ietwat vijandig omgaan. Omdat vrijwel iedereen over een mailbox beschikt kan het ons allemaal overkomen. Ik zal je de mannen en misschien ook vrouwen de kost geven voor wie het plot van You’ve Got Mail de uitdaging was anonieme mails naar bekenden en of collega’s te sturen. En, leverde dat een relatie op?
Notting Hill werd uitgebracht in 1999. Vooral de lezers van de roddelpers zullen gesmuld hebben. Een doodgewone man die verliefd wordt op een bekende filmster en haar dan ook nog weet te behagen. De kans dat dit voorkomt is vrijwel uitgesloten maar er zijn uitzonderingen. Liz Tayler bijvoorbeeld. Zij trouwde met Larry Fortensky, een bankwerker die later vooral faam verwierf als succesvol pokerspeler. Het huwelijk bleef 5 jaar instant.
Ik heb een kortdurende relatie met een actrice gehad. Met plezier kijk ik daarop terug. Echter, als je zelf niet zo graag in het middelpunt van de belangstelling wilt staan moet je zeker geen beroemde persoonlijkheid als vriendin nemen. We zien dan ook dat dit soort verbintenissen vroeg of laat verbroken worden. Het lijkt romantisch maar na verloop van tijd ontdek je dat in de schaduw staan van je partner vervelende kanten heeft.
Als je nuchter naar het ontstaan en verloop van een relatie kijkt, dan zien we een aantal fases. De kennismaking, de verliefdheid, de romantiek en het houden van. De meest spannende fase is de verliefdheid. Dat is een roze wolk die vaak de realiteit verdoezeld. Maar is de verliefdheid wederzijds dan komt de romantiek tot bloei. Partners verwennen elkaar, bedenken leuke uitjes en trachten bij alles wat ze doen de ander te betrekken. Zo’n intens liefdesleven is maar tijdelijk vol te houden.
Op een geven moment kent men elkaar zo goed dat er niet meer zoveel nieuws te ontdekken valt. Bovendien is het reuze vermoeiend om altijd maar met een ander rekening te moeten houden. Zodra deze fase is aangebroken ontstaan de eerste barstjes in het companionship. Partners gaan de balans opmaken van plussen en minnen. Ze krijgen heimwee naar die mooie romantische tijd waarin alles nog nieuw en maagdelijk was. Wat ging er mis? Niets, want het leven is nu eenmaal geen doorlopende lovestory. Maar de media willen ons anders doen geloven. Het wemelt van de tips hoe je je relatie spannend en levendig kunt houden en waaraan partners beslist moeten voldoen als ze echt iets om elkaar geven. Wie al deze tips serieus neemt, en gaat toepassen, komt bedrogen uit.
Een gemiddeld mensenleven duurt 75 jaar. Vanaf de puberteit tot aan, laten we zeggen ons 30ste jaar, zijn we intensief met de zoektocht naar liefde, seks en relaties bezig. Dat is door de schepping zo bepaald. Het doel van een relatie is immers voortplanting. Tal van hormonen helpen ons dat doel te bereiken. Daarna komt een tweede fase: die van de opvoeding van onze kinderen. Boven de vijftig komt de derde fase: we oogsten wat we hebben gezaaid en mogen weer in de eerste plaats aan onszelf gaan denken. Zo is het altijd geweest maar de afgelopen 40 jaar is er een hoop veranderd.
We worden niet alleen ouder maar stellen het krijgen van kinderen ook zolang mogelijk uit. Dat is mogelijk gemaakt door moderne anticonceptiemiddelen én door de emancipatie. Vrouwen zijn voor hun inkomen niet meer afhankelijk van een man. Ze hebben dezelfde mogelijkheden als de heren der schepping en profiteren daarvan. Door hun onafhankelijkheid kunnen ze hogere eisen aan mannen stellen. Mannen doen al het mogelijke om het wensenlijstje van de dames in te vullen. Per slot zijn mannen van nature de jagers. Ze beloven een vrouw gouden bergen, overladen haar met attenties, etc. Desnoods gaan ze ook nog mee naar lezingen en cursussen waar zij verzot op is. In feite moet de moderne man op zijn tenen lopen om een vrouw te kunnen vasthouden want voor hem tien anderen.
Verkering ontstond vroeger in de schoolbanken. Onze ouders en zeker onze grootouders zijn dikwijls met hun eerste liefde getrouwd. Voor het altaar werd eeuwige trouw tot in de dood beloofd en ook al was dat soms moeilijk, men hield zich aan die belofte. Kijken we naar dat grijze verleden dan werd men gemiddeld maar één keer verliefd en vervolgens kwam daar een huwelijk uit voort. De opvoeding voorkwam dat je ook nog op iemand anders verliefd kon worden. En mocht dat onverhoeds gebeuren dan keek je wel uit om je aan die gevoelens over te geven. Je had een keuze gemaakt en accepteerde de consequenties. Die tijd ligt voorgoed achter ons.
Wat we nu zien is een herhaling van zetten. Relaties komen en gaan. Zowel mannen als vrouwen verkeren voortdurend in een fase die vroeger maar éénmaal voorkwam. Blijkbaar accepteren we niet dat verliefdheid en romantiek slechts de lokkertjes zijn om ons te bewegen een vaste verbintenis aan te gaan, kinderen te verwekken en de rest van ons leven voor elkaar te zorgen in zowel voor- als tegenspoed.
Films en boeken zouden niet bekeken en gelezen worden als de bedenkers ons het leven voorschotelen zoals dat in de praktijk doorgaans verloopt. Nee, ze laten ons de meest heftige fases zien. Dat roept emotie op en verkoopt. Denk hierbij aan bijvoorbeeld Kluun. We zien alleen dat gedeelte waarin zijn partner kanker krijgt. Gelukkig overkomt dit maar een klein deel van onze bevolking. Maar het risico lopen we allemaal. We kunnen ons dus goed vereenzelvigen met de hoofdpersonen, huilen mee en vinden Kluun een klootzak of een held; het is maar net uit welke hoek je het bekijkt.
Goed beschouwd is het leven van de gemiddelde mens erg saai. Een enkeling stort zich bewust of onbewust in het avontuur. Dat onderscheidt hem of haar van de massa en levert mooie verhalen voor boeken en films op. Filmproducenten en schrijvers changeren naar hartelust om het verhaal nog spannender te maken dan het in werkelijkheid was. Het publiek realiseert zich dat niet of nauwelijks. Zo ook met de romantiek.
De scripts van You’ve Got Mail en Notting Hill zijn niet gebaseerd op ware feiten. Het zijn fantasieverhalen met veel humor gebracht. Een van de leukste films in dit genre heb ik Bridget Jones Diary gevonden. Een kaskraker met een zeer herkenbaar gegeven: de vrouw van boven de dertig op zoek naar de ware liefde. Net als ze denkt nooit meer aan de man te komen staat ze plotseling voor een keuze tussen de playboy en een burgerlijke kantoorman van goede afkomst. Het levert een prachtig dilemma en het kruizen der degens op. En dat willen we natuurlijk allemaal: aanbeden worden en het ouderwets duelleren voor onze gunsten. De film leverde heel wat vermakelijke discussies op.
Van nature ben ik een romanticus in hart en nieren. Gelijktijdig sta ik met beide benen op de grond. Ik geniet als ik een vrouw mag behagen en zie dat mijn inspanningen niet vergeefs zijn geweest. Het bedenken van leuke uitstapjes en bijzondere attenties is onderdeel van het spel dat versieren heet. In het verleden was ik daarin redelijk succesvol. In het opbouwen van langdurige verbintenissen schoot ik te kort. Achteraf bezien niet verwonderlijk. Het leven kan niet elke dag een sprookje zijn. Vaak dachten de vrouwen daar anders over en gingen op zoek naar een volgend romantisch avontuur met teleurstelling als resultaat.
Mijn visie is dat we anders naar relaties moeten gaan kijken willen we voorkomen in eenzaamheid te sterven. De focus moet niet gericht zijn op romantiek en seks maar op echte liefde en kameraadschap. Dat is inderdaad minder spannend maar wel waar het in ’t leven om draait en waarmee je samen oud kunt worden.
Met dank aan Marjon voor de tip.
