Hoe ernstig is het gesteld met de geestelijke volksgezondheid dat we ons lot in handen leggen van de mental coache? Zeer ernstig. Nederland telt bij benadering 80.000 professionele mental coaches. Deze kleine zelfstandigen met een uurtarief van tussen de 150,- en 250,- euro, verdienen gemiddeld twee keer de Balkenende norm. Volkomen terecht want waar zouden we zonder hun mentale begeleiding zijn?
Laten we eerst een kleine test doen om te bekijken of verder lezen voor je zinvol is. Ik stel een paar vragen en jij geeft daarop het antwoord. Heb je moeite met vroeg opstaan? Kom je regelmatig in conflict met je schoenveters? Bekruipt je een onaangenaam gevoel als je een spin ziet lopen? Word je nerveus als je banksaldo niet toereikend voor vier vakanties is? Erger jij je aan je partner als je niet elke dag met een bosje bloemen wordt verwend? Heeft je baas altijd gelijk terwijl jij wel beter weet? Ben je diep teleurgesteld als je weer niet de jackpot in de Staatsloterij hebt gewonnen? Lig je nachten wakker van het feit dat HBO je geen rol in Sex and the city heeft aangeboden? Als je op het merendeel van deze vragen ja moet antwoorden dan zit je niet lekker in je vel. Je mag verder lezen maar ik zou me geen minuut bedenken en onmiddellijk een mental coache raadplegen.
Begin deze week probeerde ik mijn exen uit een grijs verleden met behulp van Google op te sporen. De oogst was mager maar enkele wist ik toch te traceren. Een van hen bleek een uiterst succesvolle mental coache te zijn. Ik stuurde haar een aardig mailtje maar kreeg geen antwoord terug. Ach, ik had me het kunnen bedenken. Vrouwen worden niet zo graag herinnerd aan de mindere periodes uit hun leven. No hard feelings. Ondertussen vroeg ik me af wat we van een mental coache mogen verwachten. Ik deed wat onderzoek en kwam tot de ontdekking dat de mental coache je balans tussen werken en leven in evenwicht brengt. Dat is hard nodig want onlangs las ik dat 80% van de werknemers niet gemotiveerd is. De resterende 20% heeft zijn arbeidsvreugde waarschijnlijk te danken aan een intensive (door de baas betaalde) training van een coache.
Ik zal niet ontkennen dat er in een mensenleven situaties denkbaar zijn waarbij de hulp van een zielzorger welkom is. Ook ik heb in het verleden advies gevraagd aan een zielenknijper. Deze hulpverlener was geen mental coache maar een erkende psycholoog en docent aan het VU. Zeker niet de eerste beste. Na 8 sessies kreeg ik de raad om tegenslagen te accepteren want wie voor een dubbeltje geboren is moet niet trachten het kwartje te bereiken. Met die wijsheid op zak en duizend gulden armer, moest ik mijn weg vervolgen. Inderdaad, zo komt dat kwartje niet in zicht. Enkele maanden later ontmoette ik paragnost Piet Vuijst. Voor 25 gulden gaf deze man mij een aantal tips over het luisteren naar je innerlijke stem (gidsen) waar ik tot op de dag van vandaag profijt van heb.
De duurste paragnost die ik ken rekent 150 euro. Waar de paragnost ophoudt begint de mental coache. Een tarief van 200 of meer per uur is heel normaal. Paragnosten bezoek je doorgaans maar één keer, de mental coache doet aan klantenbinding want eenmaal in zijn of haar web gevangen gaat de meter lopen. Voor je er goed en wel erg in hebt ben je vele duizenden euro’s lichter omdat de mental coache een “traject” voor je heeft uitgezet. Wil je resultaten boeken dan moet je zijn traject doorlopen. Succes verzekert? Dat hangt er vanaf wat je verwacht en wie je coache is. Er zullen best een aantal integere coaches te vinden zijn waaraan je iets hebt maar aangezien iedereen zich mental coache kan noemen is er veel kaf onder het weinige koren.
Twee maanden geleden was ik uitgenodigd een presentatie bij te wonen van Arend Landman. Landman is een nieuw soort trainer die de kracht van de menselijke geest demonstreert en wijst op het belang van je intuïtie. Landman is geen mental coache, evenmin een geluksgoeroe. Hij werkt in hoofdzaak voor het bedrijfsleven. Een middagje Arend landman en je kunt alle dure geluksgoeroes, mental coaches en aanverwante trainers in de vuilnisbak werpen. Landman verkondigt in grote lijnen de filosofie van Ab Dijksterhuis en Roos Vonk. Het geluk zit in onszelf er word je dagelijks aangereikt. De kunst is om het te “zien.” Daar heeft Landman een model voor ontwikkeld waarover een volgende column meer.
In zijn voorprogramma trad een mental coache op. Ik kan haar het beste omschrijven als het type “zweefteef”. Aardige vrouw van middelbare leeftijd die vertelde veel te hebben meegemaakt (een voorwaarde om je te kunnen inleven in het “leed” van een ander). Tot mijn verbazing las ze alle oefeningen op van een paar blaadjes. Ze was zo geconcentreerd op haar lesstof dat ze niet in de gaten had dat haar “cursisten” hun lach maar met moeite konden bedwingen. Feeling met je toehoorders lijkt me toch het eerste vereiste als je iets wilt overbrengen. Ik zie haar persoonlijk begeleiding al voor me: “Meneer Van Dijk, eens kijken hoe ik u helpen kan. Dan heb ik hier een boekje waaruit ik wat zal voorlezen. Luistert u vooral met aandacht. Het is voor mij ook de eerste keer.”
Maar waarom huren we eigenlijk een mental coache in? Zijn volwassenen niet meer in staat zelfstandig te functioneren? Ik meen dat het Wim de Bie was die het begrip “kleuteren” introduceerde. “Mam, ik heb keelpijn. Mam, hij doet ut weer. Mam waarom krijg ik nooit mijn zin? Van kleine kinderen accepteren we hun verdrietjes, angsten en gezeur. Het hoort er nu eenmaal bij. Met onze raad, hulp en aandacht helpen we ze op weg naar hun volwassenheid. Sommige, zoals Laura Dekker, zijn al vrij jong zelfstandig bij anderen duurt het langer. Eens zullen kinderen op eigen benen staan. Dan ontdekken ze dat het leven niet één groot feest is en je soms moet vechten om te overleven.
Zou het aan onze opvoeding liggen dat we bij de minste geringste tegenslag niet lekker in ons vel zitten? Onze grootouders hebben de oorlog meegemaakt. Opvallend hoeveel mensen die oorlog hebben overleefd en oud zijn geworden. Hebben ze dat te danken aan hun mental coaches? Natuurlijk niet want die beroepsgroep moest nog worden uitgevonden. Nee, ze hadden de taak ons land weer op te bouwen en deden dat voortreffelijk. Ook de naoorlogse generatie heeft het over het algemeen zeer goed gedaan. Deze babyboomers genieten nu van hun pensioen. Die hoor je niet of nauwelijks klagen. De wildgroei aan mental coaches is de trend van de 21st eeuw en bedienen de kinderen van de Babyboomers. Dat is merkwaardig want die kwamen terecht in een opgemaakt bedje met alle luxe en comfort waaraan het hun ouders in hun kinderjaren ontbrak.
Geluksgoeroes, paragnosten, mediums en mental coaches beleven gouden tijden omdat er zoveel verwende kinderen zijn. Die accepteren hun tegenslagen niet. Ze denken dat het leven maakbaar is. Ze hebben niet geleerd te vechten voor hun verworvenheden zoals hun ouders en grootouders. Bij het minste geringste dat tegenzit raken ze in de put. De crisis waarin ze verkeren wordt nog eens benadrukt door de media waarin ze lezen hoe leuk het leven behoort te zijn. Ze kijken naar het gras bij de buren, dat altijd groener is.
De professionele hulpverlener komt handen te kort. Wachtlijsten voor psychologen en welzijnswerkers zijn geen uitzondering. Dus springen handige zakenmensen op de behoefte aan een klankbord in. Ze bieden zich aan als coache en kunnen vervolgens de oogst binnenhalen. Klandizie genoeg. Ze maken daarbij handig gebruik van de aloude marketingtruc: creëer eerst een probleem en kom vervolgens met de oplossing. Mental coaches zijn over het algemeen sprookjesvertellers. De geluksgoeroes eveneens. Maar de wereld wil blijkbaar bedrogen worden en heeft daar geld voor over.
De maatschappij zou er anders uitzien als er meer kinderen zoals Laura Dekker bestaan. Het meisje krijgt een lading kritiek over haar heen omdat ze voor haar leeftijd te zelfstandig is. Dat kan niet. Zelfredzaamheid wordt niet meer onderwezen want komen we in de problemen dan er is er altijd wel een mental coache die ons verder helpt.
Laura Dekker zoekt het avontuur op. Dat doet ze niet onvoorbereid zoals de zeezeiler Wim van Dijk waar ik deze column over schreef. Toch zal ze te maken krijgen met onverwachte tegenslagen. Dat is het risico van elke onderneming die men begint. Laura is zich daarvan bewust want ze kent de voorbeelden van andere (jeugdige) zeezeilers.
Ons leven is vergelijkbaar met de zeiltocht van Laura. De ene dag hebben we de wind in de zeilen en genieten we van de zon. De volgende dag hebben we wind tegen of worden we overvallen door een flinke regenbui. Het liefst willen we elke dag een strak blauwe hemel en een stralende zon. Maar de weergoden zijn onvoorspelbaar, zo ook ons leven hier op aarde. Daar hebben sommige mensen moeite mee omdat ze niet geleerd hebben met tegenslagen om te gaan. Mogelijk is dit te wijten aan opvoedkundig falen.
Ik denk dat we in de problemen komen door gebrek aan creativiteit en door vast te willen houden in plaats van los te laten. Nieuwe wegen bewandelen is angstig. Avonturieren houd het nemen van risico’s in. Daar hebben we een broertje dood aan. Laat alsjeblieft alles bij het oude blijven maar dan wel met een goed gevoel. De mental coache is onze reparateur. Hij gaat onze balans weer in evenwicht brengen en laat zich daar zeer goed voor belonen. De mental coache is een modetrend, net zoals de gelukgoeroes. Het is een goed florerende bedrijfstak. Hoe slechter het gaat met onze economie hoe beter het is voor de mental coache en aanverwante beroepen. Maar dragen zij werkelijk tot ons welzijn bij? Uitzonderingen daargelaten denk ik dat de mental coache vooral zorgzaam is voor zijn eigen portemonnee.
De psycholoog die mij voor veel geld vertelde dat wie voor een dubbeltje geboren is dat kwartje nooit bereikt had volkomen gelijk. Wat hij er niet bij vertelde is dat we allemaal geboren worden met een nuttig overlevingsmechanisme: intuïtie. Onze innerlijke stem behoedt ons voor misstappen. Kleine en grote verdrietjes zijn te voorkomen als we niet met ons verstand maar met ons gevoel te werk gaan. Zonder het wellicht te beseffen hebben onze ouders en voorouders dit gedaan. Daarom hebben ze de oorlog overleefd en het land opgebouwd tot wat het nu is. Vergeet de mental coache, kijk naar Laura Dekker, durf het avontuur aan, gebruik je creativiteit en werk vooral met je intuïtie. Accepteer je tegenslagen en bedenk na regen komt zonneschijn.
Voor wie blijft geloven in het nut van de mental coache raad ik van harte de onbetwiste nummer één aan: Wim de Bie.
Degenen die behoeften hebben aan een mental coach zouden eens neurofeedback moeten overwegen. De behoefte aan zo’n coach komt meestal toch op momenten dat men wat betreft gemoedstoestand of functioneren minder zit. En dat brengt onzekerheid en de oplossing zoekt men dan in een mental coach.
Mental coaches hebben zeker hun functie en zullen zeker mensen helpen. Maar volgens mij wordt dat wat overschat en zijn de prijzen erg duur. Een paar uur gaan wandelen, een paar weken gezond eten, een motiverend gesprek van een goede vriend, spelen met de hond of het concentreren op hobbies is zeker zo functioneel.
Je moet natuurlijk positief en constructief denken. Daar hebben die mental coaches gelijk in. Maar dat beseft men zelf natuurlijk ergens ook. Het is niet zo dat men even een knop omdraait, wat technieken toepast of de zaken beter plant en dan komt het goed.
Tevredenheid en voldoening kan men niet volledig afdwingen. Maar men kan er wel aan werken. En dat is iets van de lange termijn. Waarbij de mental coach op de korte termijn de aanzet kan geven.
Een tarief van 200 Euro voor een mental coach? Een beetje duur voor wat je ervoor terug krijgt. Bel dan een goede vriend om raad.
Dan is neurofeedback volgens mij veel effectiever. En met 80 Euro per uur een stuk goedkoper. En iets dat op lange termijn doorwerkt. Geloof het of niet maar een (positieve) verandering in de hersenen door neurofeedback werkt op dezelfde manier als fietsen. Hebben je hersens het eenmaal geleerd dan kunnen ze het voor altijd.
Met mijn OCS heb ik alles geprobeerd dat je je maar kunt voorstellen. En niet kunt voorstellen. Maar nooit leidde iets tot een volledig effectieve oplossing. Maar neurofeedback is een ander verhaal.
Mensen met OCS, Depressie, PDD-NOS, ADHD, ADD, Asperger, Autisme, Borderline, Schizofrenie, Anti Sociale Gedragsstoornis, Psychopathie, Verslavingen, Agressiestoornis, PTSS en alle andere psychiatrische aandoeningen die zorgen voor problemen in het functioneren of mensen met kinderen die dat hebben. Raad ik ten sterkste aan om eens neurofeedback te overwegen.
Het is natuurlijk duur. Want 20 sessies maal 80 Euro is 1.600 Euro. Maar via de verzekeringen kan het mogelijk geheel of gedeeltelijk worden vergoed. Of via andere wegen. Neurofeedback werkt niet bij ieder en is ook niet altijd een 100 % oplossing. Maar de resultaten zijn veelbelovend. En als het uitwerkt dan is dat het geld 1.000 dubbel dwars waard.
Je moet het echt gedaan hebben om te ervaren hoe het werkt. Al is het wel een intensieve vorm van therapie. Als je hersenen veranderen dan is dat in eerste instantie natuurlijk wennen. Goede begeleiding is noodzakelijk.
@Jeroen, de mental coach is iemand die mensen met geld inhuren als het even niet zo lekker loopt. Ik erken onmiddellijk dat er helaas ook mensen zijn die beslist hulp nodig hebben om verder in het leven te komen. Maar dat is niet de doelgroep van de mental coach.
Chronische depressiviteit, echte fobieeen en psychiatrische aandoeningen is het terrein van psychiater met ondersteuning van de psycholoog. Dat zijn universitair geschoolde hulpverleners die geheel of gedeeltelijk door de Zorgverzekering worden betaald. Dit is een compleet ander circuit dan waarover mijn column gaat.
Er bestaan een aantal therapieën waaronder de door jou genoemde neurofeedback en niet te vergeten de hypnotherapie. Zo zijn er nog meer. De mens is geen machine. Wat de een uitstekend helpt zal voor de ander niet werken. Dat maakt de keuze lastig.
Misschien moeten deze mensen eens een keertje boerenkool met worst eten. Men kan nergens meer tegen, tegenwoordig moet allemaal zonder slag of stoot.
Deze generatie is zo gemaakt, door de groep die nog net de oorlog hebben meegemaakt. De stad weer uit de puin hebben helpen herrijzen. Juist deze mensen zitten nu in verzorgingstehuizen weg te teren. Want onze Overheid gooit zoveel geld in een bak ellende, maar de mensen die het nodig hebben die zien ze niet meer zitten.
Onze Nederlandse Regering is niet slechtziende nee stekeblind.
Maar dan kom ik weer terug op de volgende generatie. Men koopt en koopt, men realiseert zich niet, dat het niet meer is dan een grote bevrediging. Het “Streven” is weg, we moeten immer alles hebben maar óók nog vandaag.
Bij mij is de Lauramoeheid inmiddels al ingetreden, zoveel geld tijd en energie wordt er in gestoken. Dat hadden ze ook voor een GOED DOEL kunnen besteden.
Al hadden ze daarvan maar tig kinderen boerenkool met worst geschonken.
@Nètwerk, we vinden elkaar weer in je stelling over het regeringsbeleid. Over Laura worden we het nooit eens.
Informatief en op de juiste momenten bere grappig stuk Ko.
@Luna, dat was ook de bedoeling. Ik veeg al langer de vloer aan met geluksgoeroes maar ik had nog niet door dat ons land inmiddels overspoeld wordt met mental coaches die ook allemaal een dik belegde boterham verdienen. Tijd voor actie.
Dat we overspoeld worden met dit soort onzin, so what. Wat maakt het uit, iedere gek die daar zijn geld aan wil besteden moet dat toch zelf weten. Wat mij betreft verdienen ze mijn jaarsalaris per maand. Probeer je te ontdoen van de jaloezie, dan blijft er in ieder geval de onzin er van over. Je kunt er alsnog/ ook zelf voor besluiten om zelf zo’n opleiding te gaan doen. Dan weet je zeker dat je geen geldgebrek hebt.
Ik kan me helemaal vinden in dit verhaal. Ook ik heb een aantal flinke tegenslagen gehad in het leven en mezelf overal uit kunnen vechten. Uiteindelijk kom je er elke keer weer sterker uit. Dat vechten lijkt de jongere generatie moeilijker op te kunnen brengen dan de generaties ervoor.
Maar door één van mijn gevechten tegen tegenslag heeft me in contact gebracht met een commercieel bureau die zo vriendelijk zijn geweest mij gratis een coach toe te wijzen. Met deze coach ben ik enorm blij. Hoewel ik het eens ben met Ko’s verhaal is het niet zo dat al die coaches knoeiers zijn. Een goeie krijgt je echt “out of the box” aan het denken. Bij mij heeft dat geresulteerd in het feit dat ik nu een opleiding ga volgen voor creatief therapeut. Ook een soort coach?
Netwerk heeft volgens mij ook een dipje…
@ Ko
De colum ging inderdaad over de mental coach. En dat is inderdaad iets heel anders dan de psychiater met psycholoog als ondersteuning.
De leer van Misantroop:
Alles wat je niet wilt krijg je: de anti-secret.
Het allerergste moet nog komen (dank u meneer Schopenhauer)
Geboren zijn is ongemak. (dank u meneer Ciorian)
Wie dan nog tegen beter weten in lacht redt het wel.
Wie snottert gaat ook jankend het graf in
En tussen de wieg en het graf: Strike low, hit hard. (dank u meneer Crowley)
Maak er wat van ondanks dat het allemaal zinloos is.