“Uren nadat vijftien* jongeren vertrapt werden, was het feest in Duisburg nog in volle gang. Er werd gedanst alsof er niets aan de hand was. Er werd gedronken, geroepen en gefeest. Veel dansers wisten ook echt niet dat er iets gebeurd was.” Dat schrijft getuige van het drama journalist Pieter Huyberechts in het Nieuwsblad (België). (* 19)
De ramp gebeurde rond 18.00 uur. Berichten op Twitter meldden dat het feest om 19.00 uur tijdelijk was stilgelegd. Dat klopte dus niet. Pas na 21.00 uur werd het publiek meegedeeld wat er aan de hand was en het dansfeest definitief afgebroken. De politie had met opzet voor deze tactiek gekozen omdat de chaos anders nog veel groter was geweest. Althans daar was een gerede kans toe. Bovendien zouden de bezoekers door de tunnel moeten vertrekken waar hulptroepen nog volop bezig waren met het bergen van de slachtoffers.
Pieter Huyberechts: “Terwijl de rest van Duitsland geschokt naar de televisiebeelden van vertrapte deelnemers aan de Love Parade zit te kijken, weet de Love Parade zelf van niets. Een informatiestop die nog meer paniek moet voorkomen. Maar die de onwetende deelnemers wel laat dansen op een massagraf.”
Ik begrijp uit het bewuste artikel dat de telefoonverbindingen in de omgeving van het festival spoedig waren overbelast. Vandaar dat bijna niemand van de feestgangers op de hoogte van de ramp was die zich achter hun rug afspeelde. Maar was het toch niet beter geweest als de organisatie het publiek wel iets had meegedeeld? Desnoods in bedekte termen?
Wat ik me nu afvraag is hoe al die feestende mensen achteraf terugkijken op de uren dat ze het zweet uit hun lijf hebben staan dansen onwetend van het drama dat achter hun rug zich voltrokken heeft. Misschien zaten hun vrienden en kennissen wel bij de slachtoffers.
Wie zich nog de situatie kan herinneren van 30 april 2009 weet dat er toen ook moeilijke beslissingen moesten worden genomen. Amsterdam vierde volop feest terwijl er in Apeldoorn een ramp had plaatsgevonden. Hoe krijg je 1 miljoen mensen in feeststemming rustig naar huis? Dat was het dilemma voor Cohen. Hoewel de organisatoren op het Museumplein al vrij snel besloten hadden alle activiteiten te stoppen kregen ze van Cohen de opdracht om door te gaan. Gezien de rellen en chaos van 2001 (Cohen nam toen de slechtste beslissing uit zijn carrière door de ME opdracht te geven een menigte feestgangers bij het Centraal Station uit elkaar te slaan) was dat wellicht een verstandig besluit.
30 april 2009 Amsterdam lag de situatie toch iets anders dan in Duisberg. De ramp voltrok zich aan de andere kant van ons land. Daar voel je je wel betrokken bij maar stel je nu eens voor dat Karst Tates zich niet tegen de Naald maar tegen het monument op de Dam te pletter gereden had. Want dat is het verschil met Duisberg: de rampplek was op hetzelfde terrein. Ook in Apeldoorn was een grote mensenmassa op de been. Bij mijn weten is hun terugtocht naar huis zonder incidenten en paniek verlopen.
Dat organisatoren net zo in paniek raken als de slachtoffers blijkt uit het feit dat het treinverkeer was stilgelegd. Die stomme zet was ook de oorzaak van de ongeregeldheden op Koninginnedag 2001 in Amsterdam. Het eerste wat je in zo’n geval juist moet doen is zoveel mogelijk bussen en treinen richting de rampplek sturen. Dat ging niet in Duisberg omdat op de spoorrails duizenden ontheemde feestgangers liepen. Nee, maar had de Duitse spoorwegen niet vooraf kunnen zorgen dat er treinstellen gereed stonden om bezoekers te vervoeren? Dat was ook de fout van de organisator van Dance Valley.
Op 4 augustus 2001 liep het dansfestival Dance Valley in Spaarnwoude volkomen uit de hand toen er voor de duizenden festivalgangers geen vervoer geregeld was. De festivalgangers vertrokken daarop lopend. Na een wandeling van soms uren raakten honderden mensen onderkoeld. De brandweer bood dekens van folie en koffie aan, wat voor de meesten voldoende was om weer op temperatuur te komen. Hier waren gelukkig geen slachtoffers te betreuren. De festivalorganisator heeft lering getrokken uit deze blunder. Op het bewuste festival kwamen destijds 90.000 mensen af. Nu worden er maximaal 42.000 kaarten verkocht.
Op 30 juni 2000 werden in het Deense Roskilde 9 jongeren verpletterd tussen dranghekken en het podium tijdens een concert van de band Pearl Jam. Hoewel de band geen enkele schuld had aan het ongeval, besluiten de leden 2 jaar niet op tournee te gaan. Het drama ontstond door een combinatie van slecht weer en de plaatsing van de dranghekken. Het geluid viel gedeeltelijk uit door kortsluiting. Daarop drong het publiek naar voren om toch vooral niets van het concert te hoeven missen. De band trachtte het publiek nog tot kalmte te bewegen maar de waarschuwing kwam niet over.
Roskilde was aanleiding voor Mojo om veiliger dranghekken te construeren. Een uitvinding die nu wereldwijd wordt toegepast. Hier zien we dus een concertorganisator (Mojo) die lering trekt uit de fouten van een collega in het buitenland en daar maatregelen voor neemt. Ik heb iets dergelijks gedaan toen er bij een organisator van een jaarmarkt iemand met zijn auto op het publiek inreed. Ik organiseerde dergelijke markten ook. Vanaf dat moment zorgde ik voor betonblokken als afzetting bij de looppaden voor de kraampjes. Dat was dus eigen initiatief. Maar als organisator van grote evenementen probeer je op de hoogte te blijven van wat er elders gebeurd.
Ik meen dat het in 2003 of 2004 was dat er tijdens het North Sea Jazz festival in Den Haag brand uitbrak in één van de benedenzalen. Iemand had een brandende peuk in een prullenbak geworpen. De prullenbak vatte vlam en er ontstond een enorme rookontwikkeling. Daarop vluchtte het publiek de zaal uit. Dat ging nog goed maar eenmaal boven aangekomen kon het publiek niet weg door een tegengestelde stroom festivalgangers. Gelukkig kon men zich beheersen. Later hoorde ik van de beveiliging dat er 20.000 kaarten meer verkocht waren dan was toegestaan. De organisator had dus een onverantwoord risico genomen.
De dodelijke ongelukken bij Roskilde, Hoek van Holland en Duisberg waren allen het gevolg van een slechte organisatie en meer bezoekers dan verwacht. Bij Dance Valley 2001 en North Sea Jazz liep het nog net goed af. Gelukkig zijn er genoeg organisatoren die zich wél bewust zijn van hun verantwoording en de juiste maatregelen treffen om dit soort ernstige calamiteiten te voorkomen. Wat we de komende tijd echter zullen zien is dat burgemeesters dansfestivals gaan verbieden met een verwijzing naar Hoek van Holland en Duisberg. De goedwillende organisatoren en het festivalpubliek worden dan de dupe van twee drama’s waar ze part nog deel aan hebben.
- Zie ook mijn eerste column over dit drama
Love parade had mijns inziens moeten stoppen!
De koninginnedag-festiviteiten vind ik een ander verhaal:
Dat alles voor die dag in Apeldoorn werd afgelast vond ik heel normaal!! Maar dat alles in heel Nederland eerder moest stoppen, daar begreep ik niets van. Kroegen etc. die bijvoorbeeld artiesten, hele lichtshows, buitenpodia, catering etc hadden gehuurd, moesten vanaf twaalf uur de boel afkappen. Waardeloos, je kunt als overheid de horeca geen verliezen laten draaien op een enorm belangrijke dag voor hun omzet; nl koninginnedag! Iedereen in de horeca had geinvesteerd in die ene dag!! En de overheid op dat moment maar zeiken over een economische crisis in ons land. Ja, doh!
Alsof er een aanslag op heel Nederland was gepleegd, alleen maar omdat 1 gek met zijn auto op een busje afrijdt, waar dan toevallig de koningin en haar familie in zit.
Begrijp me niet verkeerd; ik vond het vreselijk wat er is gebeurd, en mijn condoleance gaat oprecht uit naar de slachtoffers van die dag, maar ik vond het wel hypocriet dat alles in heel Nederland ineens moest worden afgeblazen. Als die ene gek op een trein was ingereden waar Jan lul en zijn hele familie in zat (en omkwam) was die maatregel niet getroffen.
Ze hadden veel meer aan de beveiliging moeten doen die dag, maja, niet gebeurd dus laten we indruk maken op onze koningin door haar te laten zien dat het leven van haar en haar familie waardevoller vinden dan dat van die Jan lul. En een aanslag op haar het hele land moet platleggen, want zeg nou eerlijk; dat was niet gedaan voor de slachtoffers!
@Luna, ja dat vond ik eigenlijk ook. Hoewel ik best begrijp dat het een moeilijke beslissing is waarvan de gevolgen niet zijn te overzien. Maar uit respect voor de slachtoffers had dit feest eerder moeten worden stopgezet.
Op Koninginnedag was niemand verplicht door de overheid om het feest te staken. Dat ging automatisch omdat de meeste mensen er zelf geen zin meer in hadden. Het doet mij terugdenken aan de brand in het hemeltje met nieuwjaar 2000/2001. Ik stond op het punt naar een feest te gaan en zag de beelden. Omdat ik zelf vele jaren de DJ op een nieuwjaarsfeest was greep me dit ontzettend aan. Ik ben thuis gebleven.
Natuurlijk heeft het gebeuren ondernemers veel geld gekost maar eigenlijk heb ik maar weinig mensen daarover horen klagen. Iedereen was begaan met het lot van de slachtoffers.
30 april 2009 moest de hele feest nog losbarsten het was immers rond 12.00 uur. Veel mensen zaten voor de televisie. Alleen in de grote steden, die altijd beginnen met een vrijmarkt, was veel publiek op de been. De meeste mensen hadden toen geen idee wat er in Apeldoorn gebeurde.
Ik ben het wel met je eens dat als iemand ergens anders op een groep feestgangers ingereden was dit een minder grote impact op het Koninginnedag viering zou hebben gehad. Vergeet echter niet dat veel mensen overtuigd waren van een mislukte aanslag. Later is het bewijs daarvoor niet te leveren geweest maar dat was toen nog niet bekend.
Uh-uh, (hoofdschuddend) dat klopt niet hoor Ko. Waar ik woon (grote stad) moest om twaalf uur alles wat buiten geplanned was stoppen, terwijl dat tot 02:00 uur door zou gaan. Binnen zou het tot 04:00 uur duren die nacht, en daar moest alles om 02:00 uur dicht. Volgens mij was dat landelijk bepaald. De DJ’s en kroegbazen die ik ken baalde als een stekker van deze (van hogerhand opgelegde, verplichte) maatregel. Heel veel winst misgelopen en sinds het rookverbod is het sowieso al slecht met de opbrengsten in de horeca. Dat was ook een beslissing van de overheid, en door die strop in te voeren vond ik dat ze best rekening hadden konden houden met de gemaakte kosten op 30 april.
Maja, de overheid zal wel weer op een zieke manier baat hebben bij een economische crisis.
…en trouwens, een aanslag op de koningin? Daarvan ben ik allerminst overtuigd: Mijns inziens was het meer een goed geslaagde poging tot een landelijk bekende zelfdoding. Wat had dat Suzuki lego-autootje nou kunnen klaarmaken tegen die mega zware dubbeldekker bus?!!! Treurig dat er zoveel mensen omkwamen die daar een leuke dag wilde hebben, dat wel natuurlijk!
luna,helemaal mee eens.