Over de hele wereld worden er duizenden kinderen als vermist opgegeven. Ook in ons land verdwijnen er naar schatting 150 kinderen per jaar. Daar hoor of lees je nauwelijks iets over. Deels omdat het vaak kinderen van gescheiden, allochtone ouders betreft. Het vermoede is dan dat één van de ouders het kind heeft ontvoerd. Engelse onderzoekers hebben aangetoond dat bij een vermissing van een kind in 85-90 procent de dader gezocht moet worden in huiselijke kring.
Daarnaast speelt de leeftijd van het kind een rol. Het komt betrekkelijk weinig voor dat een kind van vier jaar wordt vermist. In zo’n geval wordt er gedacht aan een ongeluk (het kind kan al spelend in het water zijn gevallen en verdronken) of aan pedofiele kidnappers. Maar dat soort kidnappers lopen niet bij bosjes rond. Tot slot hebben we nog de kidnapping om losgeld. Daar vernemen we wel iets over in de media. Een dergelijk soort kidnapping is gelukkig een grote zeldzaamheid en het betreft altijd kinderen van rijke en bekende ouders.
Het artsen echtpaar McCann is niet van adel en evenmin vermogend. Maar een geschat gezamenlijk inkomen van tussen de 500.000 en 700.000 euro per jaar kun je niet armlastig noemen. Toch stonden er gelijk bekende personen klaar met grote sommen geld. Althans, met toezeggingen. Waarom deden ze dat? Er was nog geen sprake van een eis om losgeld. Nee, maar wel van heel veel publiciteit. Bekende namen laten dan graag van zich horen. Daar zit dikwijls een luchtje aan. Het is namelijk goed voor je imago want het tekent je sociale bewogenheid. En dat levert, hoe gek het misschien ook klinkt, altijd weer geld op.
De hele publiciteitsmachine rondom de verdwijning van Maddie is uniek in de geschiedenis. Hoe kregen de McCanns dát voor elkaar? Ze gingen zeer grondig te werk. Nog voor de politie van de verdwijning van Maddie in kennis werd gesteld, nam Kate contact op met een Engelse televisiezender. Ik meen dat het Sky was.
Ze namen vrijwel onmiddellijk public relations expert Justine McGuinness in dienst. Justine had haar sporen verdiend met het promoten van politici en runde een eigen bureau. Zij was ook de oprichtster van het Find Maddie Fund. Haar plotseling vertrek op 15 september 2007 zou te maken hebben gehad met de bedragen die ze The McCanns voor haar inspanningen declareerde. Persoonlijk heb ik altijd gedacht dat Justine de Waarheid achter de Leugen ontdekte en daarom met stille trom (Justine weigerde interviews te geven) vertrok. Dat vertrek vond plaats nadat op 9 september 2007 Gerry en Kate als verdachten werden aangemerkt. Een toevallige samenloop van omstandigheden? Ik denk van niet. Het bedrag dat Justine rekende was niet exorbitant hoog zoals werd gesuggereerd. Bovendien haalde Justine met haar campagne Find Maddie miljoenen euro’s binnen voor The McCanns.
Nu kun je de beste pr-mensen inhuren en mooie campagnes bedenken maar dat wil nog niet zeggen dat je daarmee succes boekt. Ik heb meer kostbare campagnes zien mislukken dan slagen. Dat de wereld massaal op Maddie dook en de pers er elke dag over schreef, heeft maar ten dele te maken met de inzet van Justine McGuinness gehad. Wat iedereen verbaasde was de bereidheid van regeringsleiders tot en met Bush om het echtpaar te ontvangen. Zelfs de Paus ging zich met de zaak bemoeien. Als Maddie het enige kind is dat op de wereld verdwijnt, kun je je deze aandacht voorstellen. Maar zo uniek was deze zogenaamde ontvoering niet. Evenmin was Maddie de dochter van een beroemdheid. Vanwaar die overdreven aandacht?
Ik denk dat er verschillende dingen in het voordeel van The McCanns hebben gespeeld. Allereerst het lidmaatschap van Gerry van de Vrijmetselaars. Dat leverde hem de machtige vrienden op. Dan de Algarve waar Maddie zogenaamd verdween. Het is een zeer gewild toeristengebied. Vooral in trek bij vermogende, Britse onderdanen. Het seizoen moest nog van start gaan en je kunt je indenken dat vele vakantiegangers de schrik om het hart sloeg bij de wetenschap dat er een kinderlokker actief zou zijn in het anders zo vredige Portugal. Het Portugal waar nooit iets over te melden valt zodat maar weinig kranten er een eigen correspondent hebben zitten. En dan gebeurt er plotseling wel iets. Portugal is zonnig en warm, wie wil daar niet graag een paar dagen verblijven? De pers rukt massaal uit. Maar de belangrijkste factor in de hele campagne is het Internet geweest. Nieuwtjes en roddels verspreiden zich razendsnel via de digitale snelweg. We kunnen van minuut tot minuut overal ter wereld ontwikkelingen volgen.
Vooral de Engelse boulevard pers heeft optimaal de mogelijkheden van het Internet benut. Dat leverde hen adverteerders op. De zaken liepen zelfs zo goed dat elke scheet die The McCanns lieten breed werd uitgemeten. Was er geen nieuws, dan maakten de journalisten het in de wetenschap dat miljoenen mensen de soap volgden. Aan Maddie is zowel direct als indirect veel geld verdiend. Was dat de opzet van The McCanns? Neen, hun enige opzet was te verdoezelen wat er werkelijk met Maddie is gebeurd en het redden van hun reputatie. Ook of juist in het belang van de andere twee kinderen. Nooit zullen ze deze omvang van de mediahype hebben verwacht. Maar ja, als dan het geld met scheepsladingen binnenstroomt en je van iedereen medeleven krijgt, dan ga je zelf in de leugen geloven. Vervolgens krijg je een aantal handige zakenjongens om je heen die je dan weer van je geld afhelpen zoals de vele dubieuze recherchebureautjes waarmee de The McCanns zaken deden.
De kranten besteden nauwelijks meer aandacht aan deze zaak. Deels omdat de McCanns de media tegen zich in het harnas hebben gejaagd maar ook omdat niemand nog in een ontvoering geloofd en er weinig hoop is dat het lichaam van Maddie (of wat er van is overgebleven) gevonden zal worden. Maar the McCanns hebben de smaak te pakken en blijven aanleidingen zoeken om weer in de pers te verschijnen. Zoals met hun helaas geslaagde acties tegen het boek en de film van Amaral en vrijdag met een bezoek aan Tory leider Cameron. Aanleiding daartoe is een file met mogelijke vindplaatsen van Maddie in Spanje en Italië die door de Portugese politie niet zijn onderzocht. Tegenover die file staan minstens 140 valse meldingen die wel zijn onderzocht tot de politie het besef kreeg dat er van een ontvoering helemaal geen sprake is.
Hoe zou deze zaak nu zijn gelopen als er geen Internet was geweest? Hadden de media dan ook een hype gecreëerd? Dat is koffiedik kijken. Wat wel opvalt is dat de wereld zich knollen voor citroenen laat verkopen mede of dankzij de snelle communicatie middelen. Denk maar aan die vreselijke pandamie die er niet kwam of de opwarming van de aarde. Zijn we ons nuchtere verstand verloren? In het dagelijks leven trachten we onze emoties de baas te blijven. Dat kan ook niet anders. Doen we dat niet, dan krijgen we onmiddellijk tegengas van onze omgeving. Het Internet is betrekkelijk anoniem, we kunnen zeggen wat we willen. Dat moet vooral zo blijven maar heeft als keerzijde dat de zelfreflectie geheel of gedeeltelijk ontbreekt. De correcties op onze uitspraken komen wel maar altijd met vertraging. En zo kan het gebeuren dat de ene dag de hele wereld in paniek is over een griepje en de volgende dag er weinig aan de hand blijkt te zijn.
De overdreven aandacht voor de zaak Maddie McCann staat dus niet op zichzelf. Neem de kredietcrisis die ook zwaar overdreven werd maar wel ernstige gevolgen heeft gehad. Speculeren is dankzij het Internet een gevaarlijke hobby geworden. In ons eigen land is de val de DSB-bank volgens diverse bronnen te danken aan het Internet. Er zullen zich nog vele van dit soort situaties voordoen. In Amerika worden burgerjournalisten en webloggers steeds vaker actief betrokken bij de nieuwsvoorziening voor de kranten. Aan de ene kant is dat een verheugende ontwikkeling aan de andere kant holt deze tendens het vak journalistiek wel uit. Als journalistiek je dagelijks werk is, zul je niet alleen nuchterder tegen feiten aankijken maar heb je ook de mogelijkheid om diepgaand onderzoek te doen. Je wordt immers voor je werk betaald en je bezit faciliteiten die de burger ontbreken.
Gaan we tot besluit van deze column terug naar Maddie, dan viel me vanaf het begin iets op waar iedereen aan voorbij ging, namelijk de onmiddellijke start van een mediacampagne. Bij een ontvoering is het advies van de politie de eerste dagen de pers niet in te lichten. De ontvoerder kan in paniek raken en zich van het kind ontdoen. Bij Maddie kwam daar nog bij dat haar oogafwijking een zeldzaamheid is. Het kind zou onmiddellijk herkend worden. Niet iets waar de ontvoerder op zit te wachten maar dat de McCanns breeduit communiceerden in de media. Het duurde geruime tijd voordat een paar echte journalisten hierover begonnen en zich afvroegen of the McCanns in het belang van Maddie wel verstandig hadden gehandeld. Natuurlijk niet. Voor een pedo is het kind niets waard. En een pedo, daar dachten the McCanns toch het eerste aan?
Enfin, laten we eens gaan kijken of het KNMI een weeralarm heeft afgegeven. Die blijken steeds vaker niet te kloppen. Lang leve de techniek, Twitter en het Internet! Het houdt de gemoederen flink in de beweging en laten we eerlijk zijn: ook ik doe er graag aan mee….
Met dank aan Hans die me nog eens wees op de McCann files
Ko, ik ben bij dat Amaral tenminste op 1 punt zijn recht heeft gehaald.
@Hans, dat is inderdaad één punt voor Amaral. De volgende stap is de heropening van de zaak.
Nieuw!!!
Beelden Maddie vrijgegeven.
De beelden zijn afkomstig van een bewakingscamera van een supermarkt in Nieuw-Zeeland.
http://www.telegraaf.nl/buitenland/6192643/__Beelden_Maddie_vrijgegeven__.html
Lijkt echt sprekend……de Albert Heijn hier in het dorp kan vast ook nog wel een paar van dergelijke screenshots leveren. Hoeveel zou de eigenaar van de supermarkt ontvangen hebben ? Even in de gaten houden of die supermarkt niet overgaat in andere handen de komende tijd.
Heropening van de zaak ? Heeft geen zin. Als je zo geslepen bent de hele wereld in de maling te nemen dan ben je ook wel in staat het lichaam van je kind te laten verdwijnen.
Madeleine was geen gewoon kind, wat was het verhaal over die injectienaalden ook alweer. Mijn gevoel, platgespoten maar een beetje teveel.
De ouders hoeven in dat geval niet achter de tralies, die hebben al levenslang.
Tom het is simpel genoeg Maddie kan daar nooit zijn geweest omdat ze niet in het paspoort staat van die man en vrouw. Je komt echt in Nieuw-Zeeland niet binnen zonder paspoort of visum. Het verhaal kan gelijk de prullebak in.
De McCann soap blijft maar doorgaan.
Waarschijnlijk heeft de Brit Dat gedaan.
De fotos die je zag leken sprekend op elkaar.
Ik geloof echt dat hij het was
@Norah-lana, verklaar je nader.