Ko van Dijk Vertelt

Vandaag is op 76-jarige leeftijd Ramses Shaffy overleden. Hij leed sinds mei van dit jaar aan slokdarmkanker. Ramses ontving op 26 oktober j.l. de DVD-box die van zijn werk is uitgegeven. Bij die gelegenheid speelde hij zelfs nog even op de piano, alleen zijn stem was toen al gebroken. Met het overlijden van Ramses Shaffy is één van onze meeste markante artiesten heengegaan. Zijn liedjes worden tot op de dag van vandaag door velen vertolkt. Dat is opmerkelijk want zijn grootste successen dateren uit de jaren 60 en 70. Feitelijk heeft Ramses maar een paar hits gehad waarvan Sammy, Pastorale, Wij zullen doorgaan en Laat me, de meest succesvolste zijn geweest. Wat maakte Ramses dan bijna onsterfelijk?

Wij zullen doorgaan, een van zijn grootste hits, mag gerust autobiografisch genoemd worden. Ondanks tegenslagen, drugs- en drankmisbruik wist Shaffy zich tot op de dag van vandaag omringt door een grote schare vrienden en fans. De laatste jaren trad hij weer regelmatig op. In het najaar van 2005 scoort hij nog een hit met een nieuwe versie van “Laat me.” Lichamelijk en geestelijk is Ramses dan al een wandelend wrak. Maar na de onvermijdelijke twee glaasjes rode wijn zingt hij tot mei van dit jaar nog altijd de sterren van de hemel. Helaas, dan gaat het mis en krijgt Ramses kanker. Maar met zijn levensstijl had de man al veel eerder dood moeten zijn. Een grote dosis optimisme hield hem op de been.

Mijn kennismaking met Ramses dateert uit het begin van de jaren ‘70. Op het Damrak, precies tegenover de Bijenkorf, zat het kantoor van American Express. De stoep van dit kantoor was een verzamelplaats van rondtrekkende, Amerikaanse jongeren. Op een dag ontdekte ik tussen die toeristen Ramses Shaffy met zijn gitaar. Hij was duidelijk stoned en of straal bezopen en zijn kleding zag er niet uit maar zijn publiek was uitzinnig van enthousiasme. Die malle Hollander was een toeristische attractie. Hij paste ook naadloos in de hippiecultuur die toen hoogtij vierde. Het bleef niet bij die ene keer. Ik zag Shaffy regelmatig, flink aangeschoten of stoned, tussen de hippies zitten zowel bij het kantoor van American Express als bij het monument op de Dam. Soms lag hij zijn roes uit te slapen. Een groot artiest zo naar de verdoemenis te zien gaan deed me pijn. Dat kon nooit lang goed gaan.

Dat zijn drank- en drugsprobleem niet van tijdelijk aard was ontdekte ik enige jaren later. Ik kwam, via wat merkwaardige omzwervingen, in dienst bij een impresario. Een van de artiesten die hij vertegenwoordigde was het trio Louis van Dijk met Liesbeth List en Ramses Shaffy. Ik heb dat net niet meer meegemaakt maar de anekdotes over Ramses waren legendarisch.

Het waren de meest succesvolle jaren van Ramses met hits als Zing, Vecht, Huil en Bewonder en We Zullen Doorgaan. De boekingen stroomden binnen en de theaters zaten bomvol. Er was echter één probleem: Ramses was zo verstrooid dat hij zijn optredens vergat. Het kwam dus voor dat de zaal tevergeefs op Ramses zat te wachten. Dit pikte het publiek en de theaterdirecteuren niet dus moest er een hartig woordje met Ramses worden gesproken. Hij maakte duizend maal zijn excuses en beloofde beterschap.

Mijn baas nam een personal assistant met luxe limousine speciaal voor Shaffy aan. Die man kende alle kroegen van Amsterdam waar Ramses regelmatig vertoefde. Zo konden ze hem een beetje in de gaten houden. Het ging enige tijd goed. Ramses hield zich aan zijn afspraken en zat op het afgesproken tijdstip klaar om vervoerd te worden naar de zalen waar hij moest optreden. Hij was ook minder gaan drinken en wietroken dus het leek er op dat Ramses zijn leven beterde. Deze opleving was slechts van tijdelijke aard. Op een dag was Ramses onvindbaar. Het optreden werd afgelast, het publiek kreeg zijn geld terug en mijn baas was woedend. Ramses werd ter verantwoording geroepen. Opnieuw maakte hij duizend maal zijn excuses. Het zou nooit meer voorkomen, zo bezwoer hij. Hij kreeg nog één kans om dit te bewijzen.

De volgende dag werd Ramses, zoals gebruikelijk, door zijn assistent met de limousine opgehaald. Het stroomde van de regen. Tot verbazing van de chauffeur zat Ramses op de stoep van zijn huis te wachten. Hij was drijfnat. Op de vraag waarom hij niet binnen zat antwoordde Ramses: “Ik heb beloofd op tijd te zijn en je ziet dat ik me aan die belofte heb gehouden! Ik ga me nu verkleden en kom zo terug.” Ramses stond op en ging naar binnen om droge kleding aan te trekken. De chauffeur bleef buiten wachten. Maar toen Ramses na een half uur niet verscheen besloot hij binnen polshoogte te nemen. Ramses was nergens te bekennen. De achterdeur stond wagenwijd open. Twee straten verder zat de kroeg waar Ramses stamgast was. En ja hoor, daar “hing” de beroemde troubadour aan de bar, nog altijd drijfnat maar nu ook nog straal bezopen. Dit incident betekende het einde van zijn contract met zijn impresario.

Ramses vond een andere manager en was nog even eigenaar van de Gelaghkamer (Nu Mulder en destijds zijn stamcafé op de Nieuwe Vijzelstraat.) Ramses gaat ook weer acteren en speelt in zeven films. In 1993 speelt hij een glansrol in Man van La Mancha. Liesbeth List, die aan Ramses haar bekendheid heeft te danken, blijft hem tot aan zijn dood trouw. Zij sleept Ramses door de moeilijke periodes van zijn leven heen en weet hem keer op keer te bewegen om op te treden. Voor de enorme inzet van Liesbeth kunnen we grote bewondering hebben. Een dergelijke vriendschap is zeldzaam.

Ramses mogen we gerust het icoon noemen van de Nederlandse muziek. Hoewel zijn oeuvre bescheiden was waren het wel liedjes van uitzonderlijke klasse. Terecht sleepte hij tot twee maal toe een Edison in de wacht en werd hij in 2002 geridderd. Vandaag hebben we voorgoed van hem afscheid genomen. Ik wens alle vrienden en familie sterkte met dit verlies.

Gepost door Ko van Dijk op december 1st, 2009 om 18:49
Categorie: Muziek  |  Commentaar geven en pingen is niet mogelijk.