Gisteren werd bekend dat medewerkers van MOJO en van de KNVB zijn bedreigd door zwarthandelaren.
De officiële kaarten à 29.50 voor de eerste theatertour van Derek Ogilvie (juni 2008) waren binnen een dag uitverkocht. Daarna werden de kaarten op het Internet aangeboden voor prijzen die varieerden tussen de 78,- en 225,- Derek waarschuwde op zijn website deze kaarten niet te kopen. Hij beloofde een tweede serie voorstellingen te geven. En dat gebeurde ook.
De handel in tickets begon ooit onschuldig. Studenten ontdekten, dat als ze een paar kaartjes extra kochten voor een populair concert, ze deze kaarten op de dag van het concert met winst kon slijten en zo zelf gratis het concert konden bijwonen. Ze gingen dan in de buurt van de ingang staan en hielden de kaartjes omhoog. Soms hadden ze de pech dat er aan de kassa nog volop kaarten verkrijgbaar waren. In zo’n geval zat er weinig anders op dan de kaartjes aan te bieden tegen dumpprijzen.
Organisatoren van concerten waren niet erg blij met deze parallelhandel. De oplossing werd gevonden door een kaartenlimiet in te stellen voor populaire concerten. Een particulier kon maximaal 4 tot 8 tickets gelijktijdig kopen. Daarmee leek het probleem van de baan te zijn. Alleen bedrijven kregen nog de mogelijkheid grotere aantallen in te kopen bijvoorbeeld om hun relaties te trakteren op een uitje of voor hun personeel. Maar ook dat liep uit de hand.
Beroemd is het voorbeeld van Youp van ‘Hek. Precies tien jaar geleden last hij zijn oudejaarsconference in de Kleine Komedie op het laatste moment af. Golden Tulip Amsterdam en M&M Euro Events boden voor 595 gulden, exclusief btw, een business-arrangement aan voor Van ‘t Heks conference, compleet met champagne, diner, open bar en hostess-begeleiding. Youp verklaarde geen toeschouwers te willen hebben “die zo dom zijn 595 gulden voor een driegangendiner te betalen”.
Alle tegenacties ten spijt, de zwarthandelaren zijn dankzij het Internet professionele organisaties geworden. Ze bedienen zich van mooie websites die gelijkenis vertonen met de websites van de originele verkoopkanalen. Ze adverteren via Google adsense en worden steeds slimmer in het bedenken van trucs om hun lucratieve handel verder uit te breiden.
Het doorverkopen van tickets is in principe niet strafbaar. De koper heeft echter wel een probleem als het concert plotseling wordt afgelast. Hij kan dan zijn kaartjes inleveren bij de officiële verkoopkanalen maar zal slechts de netto verkoopprijs ontvangen. Dat hij dit risico loopt dient hij te weten. Maar de zwarthandelaren zetten niet op hun websites dat ze slechts doorverkoper zijn. Ze wekken de indruk dat de consument de kaartjes koopt bij de bron.
De vraag is natuurlijk hoe de zwarthandelaren aan grote aantallen kaartjes komen. In het begin werden die gewoon door stromannen gekocht voor een zogenaamd bedrijfsuitje of van particulieren die kaartjes over hadden wegens persoonlijke omstandigheden. Maar dat schoot niet voldoende op. Nu worden er tickets aangeboden voor niet bestaande concerten of voor concerten in het buitenland waarbij de indruk wordt gewekt dat het concert in Nederland zal plaatsvinden. De koper krijgt dan op het laatste moment een berichtje dat het concert is verplaatst naar elders in Europa. De kaartjes zijn overigens wel geldig maar je zit aan de reiskosten vast waarop je niet hebt gerekend. Een andere methode is de kaartverkoop te starten voor een wél gepland concert maar waarvoor de officiële voorverkoop nog niet begonnen is. De argeloze kopers lopen het risico op een ongeldig plaatsbewijs.
Het spreek voor zich dat niet alleen concertkaarten een lucratieve handel zijn. Ook toegangsbewijzen voor sportmanifestaties zoals belangrijke voetbalwedstrijden is gouden business. De zwarthandelaar hoeft er de deur niet meer voor uit. Hij kan vanaf zijn zolderkamer opereren en met een beetje mazzel een fortuin verdienen. Het geld ligt letterlijk voor hem op straat. Toch is de tickethandel allang niet meer het domein van handige Internetfreaks. Er zitten complete, wereldwijde organisaties achter. Tijd voor harde maatregelen.
Er is nu een wetsvoorstel in de maak die de zwarthandel aan banden moet leggen. Doorverkopers moeten duidelijk op hun site vermelden dat ze tussenhandelaar zijn en de consument zijn geld terugbetalen als een concert wordt afgelast. Ook moeten ze instaan voor de echtheid van de kaartjes. Maar daarmee is de zwarthandel nog niet 100% bestreden. De handelaren zullen uitwijken naar het buitenland en van daaruit hun malafide praktijken voortzetten.
Maar zijn er nog andere oplossingen denkbaar? In de eerste plaats, kijk op de site van de bands en artiesten of ze wel een concert hebben gepland in Nederland. Meld je aan voor hun nieuwsbrief. Dan ben je tijdig op de hoogte. Daarnaast alleen je tickets bestellen bij de officiële voorverkoopadressen. Het meest veilige systeem zou zijn om de tijd terug te draaien en kaartjes op naam te reserveren bij de kassa van het theater of te bestellen via de site van het theater. Zo is het decennia lang gegaan. Gemak dient echter de mens. We hoeven niet meer uren in de rij voor het postkantoor te gaan staan om in de voorverkoop een kaartje te bemachtigen. Met één muisklik bestellen we online. Kassa voor de ticketmaffia.
Technisch is het mogelijk om je ticket op je mobieltje binnen te halen. Een dergelijk systeem werd in 2003 door Imtech ontwikkeld en in 2005 onder de naam Beep in samenwerking met de KPN gelanceerd. Geavanceerde scanners lazen die beelden dan uit. De toepassingsmogelijkheden zijn onbegrensd. Denk maar aan reserveringen voor restaurants, kortingkaarten, vouchers voor het openvervoer, parkeerkaarten en ga zo maar door. Waarom het niet van de grond komt heeft waarschijnlijk met kinderziektes te maken en of met de nog beperkte mogelijkheden tot betalen per mobiele telefoon. Beep werd aanvankelijk door organisatoren van concerten en festivals enthousiast ontvangen maar stierf een snelle dood.
Het uitbannen van zwarthandel is niet enkel een zaak van de overheid en organisatoren. De consument kan hiertegen ook iets ondernemen door de veel te dure kaarten niet te kopen. Maar ja, je zult maar een fan zijn van een band die vrijwel nooit in Nederland komt. Of die bepaalde voetbalmatch absoluut niet willen missen. Daar heb je wel iets extra’s voor over. En zo houd de consument de zwarthandel instant.
Ja, als iedereen bereid is om er niet meer voor te betalen dan is het snel afgelopen met deze onzin.