Ko van Dijk Vertelt

Precies drie jaar geleden ben ik dit weblog gestart met verhaaltjes over het singleleven, dating en seks. Het was de voortzetting van mijn columns op MVlive. Met de komst van het Zesde Zintuig besloot ik mijn weblog een andere inhoud te geven. Ik verlegde het accent van verhalen over de liefde naar de zin en onzin van het paragilde. Maar toen ik nog over de liefde schreef werd mij cynisme en zwartgalligheid verweten. Uitspraken zoals “verliefdheid is de grote leugen” en “de beste seks zul je zelden met je vaste partner beleven” of “seks en liefde staan los van elkaar” werden door mijn (vrouwelijke) lezers gezien als de typische houding van een zwaar teleurgestelde vrijgezel. Hoewel ik altijd heb volgehouden een realist te zijn werd dat niet geloofd. Maar nu krijg ik bijval vanuit de wetenschappelijke hoek. En ook nog van een vrouw! Professor dr. Roos Vonk bundelde haar columns sociale psychologie in een alleraardigst boekje met de titel Ego’s en andere ongemakken. Ik heb haar toestemming om te citeren. En mocht je verlegen zitten om een Sinterklaascadeautje dan is dit boekje een aanrader.

Seks als economie
[dewplayer:/wp-content/roosvonk.mp3]

Wanneer je in vuur en vlam staat tijdens het liefdesspel, sta je er niet zo bij stil dat alle seks te beschouwen is als economie. Een economische markt is een markt van vraag en aanbod. Op de (hetero-)seksuele markt wordt het aanbod geleverd door vrouwen; de vraag komt van mannen, want zij hebben meer behoefte aan seks. Voor zover mannen meer behoefte hebben, terwijl vrouwen voldoende capaciteit hebben om te leveren, geldt op de seksuele markt: zij verkoopt, hij koopt. Hij kan betalen met geld, etentjes of cadeautjes, maar ook met aandacht, bescherming, luisteren naar haar verhalen of meedoen met ‘leuke dingen’. Net als op elke andere markt werken ook hier de principes van vraag en aanbod. Zijn er weinig vrouwen en veel mannen, dan is de prijs hoger.

Net als op economische markten is er concurrentie tussen de aanbieders, de vrouwen. Hoewel juist mannen bekend staan om hun competitiedrang, zijn de vrouwen onderling de ware nijdassen als het om het verleiden van de andere sekse gaat. Vrouwen hebben een hekel aan vrouwen met sexappeal. Vrouwelijke selecteurs bij sollicitaties benadelen seksegenoten die er leuk uitzien. En vrouwen oordelen zeer negatief over lichtzinnige vrouwen. Zulke vrouwen, die hun waar voor stuntprijzen van de hand doen, zijn immers marktbedervers. Mannen kijken daar heel anders tegenaan. Anders dan de eerste seksuele revolutie doet vermoeden, hebben vrouwen er baat bij elkaars seksuele vrijheid in toom te houden. Daarom zeggen vrouwen en meisjes altijd tegen elkaar dat je jezelf niet te gemakkelijk moet ‘weggeven’. Net als in de OPEC houden ze daarmee de prijs op peil. Dit verklaart ook waarom vrouwen veel met elkaar praten over mannen door wie je bedonderd wordt, terwijl mannen het onderling vooral hebben over wat er allemaal voor leuks aangeboden wordt. Op deze manier proberen de verkopers de prijs hoog te houden en de kopers de prijs te drukken.

Als bij andere uitwisselingsrelaties geldt het principe van ‘least interest’: degene die het minst nodig hoeft, die wint. Mannen vinden bijvoorbeeld dat seks kan vanaf de tweede date, vrouwen vanaf de achtste. Feitelijk blijkt de achtste date gemiddeld het moment te zijn dat er gesekst wordt (in Amerikaans onderzoek). Anders ligt dat vermoedelijk in andere marktgroepen, bijvoorbeeld hoogopgeleide dertigers en veertigers, waar het aanbod aan vrouwen te groot is en de verkopers met zijn allen in hetzelfde kleine vijvertje vissen. In die markt valt te verwachten dat de vrouwen hun prijs verlagen, bijvoorbeeld door al na een tweede of derde date seks te hebben, en door vrijblijvende ongebonden seks ook leuk te vinden, om daarmee bindingsdriftige concurrentes te verslaan. Zijn de mannen daarentegen in de meerderheid, dan moeten zij juist wervend over de brug komen door te zeggen dat ze commitment en trouw reuze belangrijk vinden.

Het is allemaal niet erg romantisch als je het zo bekijkt, maar nu het op de kapitaalmarkt zo’n treurnis is, is het misschien leuker om in seks te investeren.

De Happy Single

Als je het aanbod op de Nederlandse datingsites bekijkt – er zijn er 150, dus je zult er allicht een paar missen – krijg je de indruk dat de Nederlandse vrijgezel echt ‘lekker single’ en ‘happy’ is. Ze hebben het ‘goed voor elkaar’, ze zijn slank en sporten, ze staan middenin het leven. Geen muurbloempjes en nerds te bekennen! Ze hebben leuk werk, veel vrienden en veel hobby’s (vaak ‘passies’ genoemd). Vrouwen zijn ‘spontaan’ en overal voor in, hebben een ‘te gekke job’, ‘fantastische kids’ en missen alleen nog een ‘brede schouder’. Mannen hebben het ‘goed voor elkaar’, zijn ‘communicatief ingesteld’ (ze praten!) en vermaken zich met hun veelzijdige interesses of met zeilen, ze zitten vol leuke spontane invallen, ze houden van romantiek (strandwandeling en open haard) en koken (‘goed glas wijn’), en ze zijn dermate spannend dat hun annonce moet eindigen met de provocerende vraag “Durf jij het aan?”.

Met dat overdadige aanbod aan vlotte, dynamische mensen (driekwart miljoen singles struinen geregeld de sites af) is het moeilijk te geloven dat 93 % geen duurzame relatie vindt via internet. Tegelijk verklaart dat lage succespercentage het grote aanbod, want als internet echt veel stabiele liefdes opleverde zouden er geen 2,5 miljoen singles meer zijn.

Het probleem is misschien wel juist die overvloed, want die heeft averechtse gevolgen. Ten eerste kunnen mensen teveel in de rol van kritische keurmeester kruipen. Nu is dat sowieso een gevaar van het medium, omdat je al snel aan het toetsen slaat: wil ik daar kinderen mee krijgen? Moet ik daar de oude dag mee in? Als je kijkt hoe mensen ‘in het wild’ hun partner ontmoeten, vermoed ik dat ze zich 9 van de 10 keer dat soort vragen niet hebben gesteld bij het eerste contact. In weerwil van romantische achterafconstructies over ‘liefde op het eerste gezicht’, ontstaat liefde vaak geleidelijk en met horten en stoten.

Als je het web op gaat met hooggespannen verwachtingen over violen en blikseminslagen, zul je bij gebrek daaraan geneigd zijn het contact te weinig tijd te geven om enige vorm van liefde te laten rijpen. Bovendien kun je geen tijd verliezen aan twijfelgevallen. Je kunt op elke site kiezen uit een paar duizend gegadigden, dus een beetje doorwerken en simultaandaten is het devies.

Vanuit de gegadigde bekeken heeft het grote aanbod ook gevolgen. Je weet dat je je begeeft op een markt met vele concurrenten, en je moet dus flink je best doen om leuk genoeg te zijn. Nu zeggen de meeste adverteerders wel dat ze ‘gewoon lekker zichzelf’ zijn, maar dat is non-informatie (ik moet waar dan ook de eerste nog tegenkomen die zegt “ik doe me wat leuker voor dan ik ben”). Nog los van flatteuze foto’s en keiharde leugens over leeftijd en gewicht, heb ik het gevoel dat de singles zich happier en stoerder presenteren dan ze zijn, uit angst om voor de welbekende kneus te worden versleten.

Onderzoek van Bella DePaulo laat zien dat er negatieve stereotypen bestaan over singles (zij spreekt zelfs van ‘singlisme’ als variant op racisme en seksisme), en singles werken zich een slag in de rondte om die te ontkrachten. Dat zie je ook in chicklit à la Bridget Jones, waar de dames met veel zelfspot verhalen van hun ontgoochelende belevenissen op het amoureuze vlak. Humor is gezond, maar het kan ook veel verhullen. Als ik een beetje tussen de regels doorlees word ik droevig van die lollige verhalen. In de liefde zijn mensen zo weerloos en kwetsbaar, en onder de oppervlakte van “dynamisch”, “groots en meeslepend” en “poe poe” kunnen ze grote averij oplopen – verborgen achter die vlotte stoere buitenkant. Je laat je niet kennen. En dat is precies het probleem. Want om je zielsverwant te kunnen ontmoeten, moet je je ziel laten zien.

Tot zover twee ingekorte columns uit Ego’s en andere ongemakken. Om teleurstelling te voorkomen waarschuw ik alvast dat Roos niet enkel over seks en dating schrijft. Tal van andere onderwerpen komen aanbod zoals de misvatting dat we een vrije keuze hebben, het belang van de eerste indruk, tips bij sollicitatie gesprekken en manieren om zowel zonder als met een relatie gelukkig te worden én te blijven. Roos mag dan een vooraanstaande academica zijn, ze schrijft uiterst toegankelijk en met gevoel voor humor.

En mocht jij je afvragen wie het geluk heeft getroffen de beste kameraad van Roos te mogen zijn, hierbij een foto van de bofkont.

Ego’s en andere ongemakken ligt vanaf vrijdag 13 november in de winkel.
Rechtstreeks bestellen kun je hier.

Gepost door Ko van Dijk op november 11th, 2009 om 05:30
Categorie: Boeken, Seks & sex, Singleleven  |  Commentaar geven en pingen is niet mogelijk.