Zie ginds komt de Stoomboot. Overmorgen is het weer zover. Vele kinderharten gaan sneller kloppen. Diewertje Blok (presentatie), Fred Butter (sinterklaas commerciële omroepen), Bram van de Vlugt (sinterklaas publieke omroepen en NPS) en Eric van Muiswinkel (hoofdpiet) hebben de kredietcrisis overleefd. Ook dit jaar mogen ze hun bijdrage leveren aan het kinderfeest. Drie weken keihard werken en daarvoor een jaarsalaris ontvangen, wie wil dat nu niet? Hollands Glorie, de huidige eigenaar van stoomschip de Hydrograaf (Pakjesboot 12), kan eveneens opgewekt de komende weken tegemoet zien. Hij heeft een lang lopende overeenkomst met de NPS.
De pakjesboot zal vele televisiekijkers tot de verbeelding spreken. Ik ben diverse malen op het schip geweest en kan je vertellen dat het van binnen uiterst sfeervol is ingericht. Daarom een kijkje aan de binnenkant en zal ik iets over de historie vertellen.
De geschiedenis van dit opvallende schip gaat terug tot 1909-1910 toen het gebouwd werd door de Maatschappij voor Scheeps- en Werktuigbouw Fijenoord in Rotterdam. Op 26 januari 1910 werd het te water gelaten. De Hydrograaf is dus precies 100 jaar oud. Zoals toen gebruikelijk was het een stoomboot met twee kolengestookte stoommachines. Tot 1962 was de Hydrograaf in gebruik als opnemingsvaartuig van de Koninklijke Marine dat metingen aan de zeebodem uitvoerde. Daarnaast werd het als jacht ingezet voor Koninklijke bezoeken van koningin Wilhelmina, prins Hendrik en prinses Juliana aan plaatsen in de Zuid-Hollandse en Zeeuwse wateren. In het achterschip was benedendeks een hut voor dit doel ingericht.
Tijdens de tweede wereldoorlog week het schip uit naar Engeland waar het geruime tijd dienst deed als logement voor de mijnopruimingsdienst. Na de verovering van Zeeuws-Vlaanderen kwam de Hydrograaf terug naar ons land en werd hij gelijk ingezet als opnemingsvaartuig om de belangrijke toegang naar de haven van Antwerpen in kaart te brengen. 16 oktober 1962 besloot de Koninklijke Marine de Hydrograaf te vervangen door het moderne opnemingsvaartuig Zeefakkel. Het schip werd overgedragen aan de Zeekadetten van het korps Rotterdam. Later kwam het in bezit van de korpsen Den Helder en Amsterdam. Maar door geldgebrek ging de conditie van het schip hard achteruit. Liggend in de voormalige Zouthaven te Amsterdam was de staat van het schip in 1983 zo slecht geworden dat besloten werd dit laatste kolengestookte stoomschip van de Koninklijke Marine te verkopen.
De Hydrograaf kwam in handen van Harry Smit die daarvoor in de havens om het IJsselmeer al vele botters, aken en blazers had opgeknapt. Ook was hij met zijn Stichting Het Varend Museumschip eigenaar van de driemaster Elisabeth Smit die met passagiers dagtochten maakte en waarmee hij de vraag niet meer aankon. De Hydrograaf werd volledig gerestaureerd, binnen afgetimmerd als luxe salonschip en voorzien van twee moderne Rolls-Royce dieselmotoren om er dagtochten mee te maken voor gezelschappen. Tijdens de zeilmanifestatie Sail Amsterdam 1985 maakte het schip haar debuut. Sindsdien is de Hydrograaf, met als thuishaven Amsterdam, te huur als partyschip voor maximaal 150 personen. De huidige eigenaar is Hollands Glorie te Muiden.
1985 is ook het jaar dat de Publieke Omroep voor het eerst gebruikmaakt van het schip als stoomboot van Sinterklaas en zijn gevolg van Zwarte Pieten bij de jaarlijkse Landelijke Intocht, die rechtstreeks op televisie wordt uitgezonden. Omdat de boot tegenwoordig dieselmotoren heeft werd de rook uit de stoompijp tot en met 2004 veroorzaakt door rookpotten. Twee brandweermannen waren er voor nodig om de boot “op stoom” te houden. Eén brandweerman stond dan voor de stoompijp en ontstak telkens een nieuwe rookpot als de brandende uit dreigde te gaan. In totaal werden er 3 rookpotten opgestookt tijdens de intocht. Tegenwoordig vallen de rookpotten onder de vuurwapenwet. Nu gebruikt de NPS er een zware rookmachine voor.
Ondanks zijn imposante afmetingen heeft het schip slechts een geringe diepgang (1.80) zodat het uitermate geschikt is om vrijwel elke binnenhaven aan te doen. Desondanks speelde zijn hoogte een rol bij de intocht in 1993 (Ravenstein) en 2001 (Maastricht) De Hydrograaf kon niet onder de bruggen door. Toen werden het stoomschip Succes als Pakjesboot 13 en de Maria C als Pakjesboot 14 gebruikt. In 2003 (Zwolle) was er ook een brug die eigenlijk te laag was, maar de stoompijp en masten zijn klapbaar gemaakt, zodat de Hydrograaf toch kon aanmeren.
De Hydrograaf speelt ook een hoofdrol in de succesvolle film Sinterklaas en de verdwenen pakjesboot. De film trok binnen twee weken 100.000 bezoekers.
Zoals op de plaatjes hierboven te zien heeft het schip alle denkbare luxe aan boord. Het beschikt zelfs over een minitheater annex danssalon. Bijzonder sfeervol zijn de bar en de twee restaurants. In de zomer kan men genieten van de zon op het grote zonneterras.
Geraadpleegde bronnen: Wiki Pedia en Hollands Glorie. Foto’s: Hollands Glorie.
OHH,
Ik Heb er zooooooooooon zin in!!!
Ik kijk graag naar de intocht van Sinterklaas en zijn Pieten, maar morgen zal ik toch met andere ogen naar de Pakjesboot kijken!
@ Actiefront: die zwarte Piet met dat fluwele pak aan en die witte veer op z’n pet ben ik!
Haha, dan heb ik je net gezien!
Hee, Ko, dan moet ik volgend jaar ff wat beter opletten!
Wat een mooie uiteenzetting hierboven. Als trouwe aanhanger van de GoedHeiligMan mocht ik het afgelopen jaar mee varen op het ms. Hydrograaf. Tijdens een famiie uitstapje ben ik erg onder de indruk geraakt van dit prachtige schip en zijn zeer gastvrije bemanningsleden. Ik kan mij heel goed voorstellen dat de Sint ieder weer kiest voor deze geweldige ambiance. Nogmaals een groot compliment voor de kennis en de service van de Gastheer en Gastvrouw en ik kan iedereen van harte aanbevelen om eens een tochtje te maken op dit prachtige schip.