Dirk Scheringa is het gesprek van de dag. “Je bent een voorbeeld voor ons allemaal, je speelt een geweldige rol in de financiële sector. Ik vind dat fantastisch. We zijn trots op je!’ dat zei Balkenende nog geen half jaar geleden. Nederland was ook heel trots op scheepsbouwer Cornelis Verolme. Verolme was evenals Dirk Scheringa een jongen van eenvoudige komaf. Hij sprak nauwelijks Engels maar bouwde een internationaal imperium op. Verolme werd daarmee de grootste scheepsbouwer van Europa tot de oliecrisis het tij deed keren. Integenstelling tot Dirk Scheringa kreeg Verolme wel overheidssteun om te overleven. Aan dat overheidskrediet zat een voorwaarde vast: Verolme moest twee slecht lopende scheepswerven overnemen. Menigeen heeft zijn hoofd gebroken over de vraag of Verolme door de overheid een kunstje was geflikt. Zelf was hij in ieder geval die mening toegedaan toen het faillissement over zijn scheepswerven werd uitgesproken.
Joost Ritman nam samen met zijn broers Job en Teun de Chemische Industrie De Ster van zijn ouders over. De Ster was gespecialiseerd in boenwas. Joost werkte vanaf zijn 16e jaar bij zijn ouders in de zaak. Hij kreeg dus niet de mogelijkheid om te studeren. Joost bleek echter een groot, zakelijk talent te zijn. Hij ging wegwerpservies voor de luchtvaart produceren en doopte de naam van de zaak om in De Ster disposables. Dat werd een ongekend succes door velen gekopieerd maar door niemand geëvenaard.
Joost verdiende vele miljoenen waarvan hij een deel stak in een unieke kunst- en boekencollectie. Maar hij kwam nog wat geld te kort om zijn collectie uit te breiden. Daartoe gebruikte hij het zakelijke krediet van 400 miljoen gulden verstrekt door de NMB. Begin jaren negentig kwam de luchtvaart in moeilijkheden hetgeen haar weerslag had op de bedrijfsactiviteiten van Ritman. De NMB werd overgenomen door de ING. De ING had geen enkele binding met Ritman en liet beslag leggen op zijn kunst- en boekencollectie. Een vergelijking met het museum van Scheringa drinkt zich op. De kunstcollectie van Ritman werd geveild maar de boekencollectie kon dankzij ingrijpen van staatssecretaris Nuis veilig worden gesteld. Nuis plaatste de collectie onder de wet voor cultuurbehoud. Een truc waar Plasterk blijkbaar nog niet aan heeft gedacht.
Ritman werd gedwongen zijn bedrijf de Ster te verkopen aan het Zweedse concern Walraven. De Ster bestaat nog steeds. Maar Ritman heeft met zijn disposables een geslaagde doorstart gemaakt onder de naam Helios. Inmiddels staat hij weer bij de 500 rijkste ondernemers in de Quote. Zij boekenverzameling was hij op de valreep nog bijna kwijtgeraakt toen de Belasting er lucht van kreeg dat Helios een winstgevende onderneming geworden was. Opnieuw kwam Nuis hem te hulp. Met Gerrit Zalm werd afgesproken dat de Staat de boekenverzameling zou kopen en in bruikleen aan Ritman afstaan. Daarmee was de belastingaanslag (19 miljoen) dan voldaan. Helios staat in de Griekse mythologie voor zonnegod en is aldus de heerser van de nieuwe dag.
Erik de Vlieger begint na het behalen van zijn HAVO diploma op zijn 19e jaar in het bedrijf van zijn vader, een groothandelaar in naaimachines (IMCA). Hij werkt zich supersnel op. In 1980 neemt hij samen met zijn broer Frans het bedrijf van zijn vader over. IMCA breidt haar activiteiten fors uit. Tal van bedrijfjes in de metaalindustrie worden overgenomen en weer doorverkocht. De winst wordt gestoken in vastgoed. Zo komt de Vlieger o.a. in aanraking met Endstra en Holleerder. Maar dat zal pas veel later bekend worden. Naam maakt de Vlieger vooral met de deels mislukte overname van Het Parool, muziekkrant Oor en met zijn luchtvaartactiviteiten. In 2003 wordt het privévermogen van Erik de Vlieger geschat op 125 miljoen euro. Holland Exel, een geplande doorstart van Air Holland, doet de Vlieger uiteindelijk de das om. Het is niet zozeer de levensvatbaarheid van Holland Exel alswel de reputatie van zakenpartner en topman van de onderneming Harm Prins, die de Vlieger parten speelt. Prins werd verdacht van afpersing, witwaspraktijken en valsheid in geschrifte. Later zal ook De Vlieger zich moeten verantwoorden voor vermeende afpersingspraktijken. Op 12 september j.l werd de Vlieger daarvan vrij gesproken wegens gebrek aan bewijs.
IMCA vastgoed werd overgenomen door Maeyveld en is nu het eigendom van Fortress. Pikant detail is dat Ed Nijpels nog enige tijd commissaris van Maeyveld is geweest. In die tijd zou De Vlieger achter de schermen van Maeyveld een niet onbelangrijke rol hebben gespeeld.
Joop van Ende opgeleid tot timmerman wilde graag artiest worden. Hij deed verwoede pogingen maar zag in dat hij te weinig talent bezat. Joop begon een feestartikelenwinkel en een theaterbureau. Met bandparodist André van Duin bedacht hij een theaterrevue. Het enorme succes van deze revue was de basis voor een snel groeiend theater- en televisiebedrijf. Alles wat Joop aanpakte veranderde in goud. Als leverancier van entertainmenttelevisie wilde Joop zijn eigen station. Hij voorzag de komst van de commerciële zenders en wilde de eerste zijn. Politiek Den Haag leek er klaar voor te zijn en dus diende Joop zijn aanvraag in voor TV10. Die aanvraag werd geheel tegen de verwachting van Joop afgewezen. Lex Harding met RTL-Veronique lukte het wel om een vergunning te bemachtigen.
Er doen verschillende verhalen over het TV10-debacle de ronde. De officiële verklaring is dat Joop de verkeerde wegen bewandelde. Lex Harding maakte gebruik van een zogenaamde U-bocht constructie, Joop weigerde dat te doen. Andere bronnen beweren dat Hilversum de macht van Joop wilde inperken. Ook als Joop wel de juiste wegen had gekozen zou hij zijn tegengewerkt. Dat zou goed kunnen want na het TV10 avontuur werd het voor Joop lastiger zijn producties aan de publieke omroepen te verkopen. Hij ondervond een boycot en de concurrentie van John de Mol. Joop besloot om zijn diensten bij RTL aan te bieden. Daar was hij van harte welkom want met RTL ging het niet zo goed. Er werd een overeenkomst met Joop gesloten en zo kon Nederland kennismaken met GTST, de dramaserie die inmiddels de langst lopende op televisie is. Er zouden nog vele successen van Joop volgen. Waarom Joop een paar jaar later koos voor een fusie met John de Mol is een verhaal apart.
Vijf bekende entrepreneurs. Wat hebben ze met elkaar gemeen? Allen laag opgeleid maar gezegend met zakelijk inzicht en de wil iets unieks te bereiken. Ritman en De Vlieger hadden een voorsprong: hun ouders waren ook ondernemer. Dirk Scheringa, Joop van de Ende en Cornelis Verolme hadden die voorsprong niet. Alle vijf bouwden een miljoenen imperium op. Op het hoogtepunt van hun succes ging het bij alle vijf mis of bijna mis. In ieder geval raakten ze een groot deel van hun vermogen kwijt.
Verolme is voor zover mij bekend nooit persoonlijk failliet verklaard. Hij had nog een paar bedrijfjes waaronder de zonwering Verosol die nog altijd bestaan (Verolme overleed in 1981). Ritman heeft gevoelige klappen gehad maar is weer meervoudig miljonair. TV10 was bijna de nekslag voor Joop geworden. Maar hij maakte handig gebruik van het gezegde if you can’t beat them, join them. RTL was zijn redding. Erik de Vlieger schuwde tijdelijk de publiciteit maar is na zijn vrijspraak weer in het nieuws. Vorige week redde hij de voetbalclub van Haarlem met een financiële injectie. Wie weet is de overname van AZ iets voor hem? Want hoewel hij veel geld heeft verloren is hij blijkbaar nog niet failliet.
De bemoeienis van de overheid loopt als een rode draad door de carrière en het leven van deze vijf top-ondernemers heen. De Vlieger verwijt Justitie en de vroegere minister van Justitie Donner een heksenjacht. Verolme verweet onze regering zijn ondergang. Joop van Ende werd dwarsgezeten door het CDA terwijl hij dacht dat Eelco Brinkman op zijn hand was. En hoe Dirk Scheringa denkt over Wouter Bos en DNB weten we. Ook hij zegt dat zijn bedrijf door de overheid is kapotgemaakt. Alleen Joost Ritman kan lachen als je over onze overheid begint. Maar Joost loopt zijn hele leven in krijtstreeppakken en spreekt als enige de taal van de Grachtengordel. En Joost heeft verstand van kunst en cultuur. Ho, wacht even, maar Scheringa is ook een gewaardeerde collectioneur. Dat is hij zeker, anders zou Plasterk geen balletje voor het behoud van zijn verzameling opgooien. Hoe dat gaat aflopen moeten we nog afwachten.
Deze vijf ondernemers hebben nog iets met elkaar gemeen: ze staan of stonden graag de pers te woord. Wie zijn kop te vaak op de kwelbuis laat zien kan vroeg of laat een dreun verwachten. Zo kon Verolme hoog opgeven van zijn verdiensten, was Joost Ritman in bijna elke praatshow te gast om over zijn unieke collecties te vertellen, liet Joop van de Ende tot in de treuren blijken wie de grote man achter alle successen van zijn artiesten was en greep Erik de Vlieger iedere kans aan zich te profileren als de eenvoudige jongen met een neus voor zaken. En Dirk? Die spant waarschijnlijk de kroon.
Is het de naïviteit, zelfingenomenheid, hun weelderig privé-leven, het gebrek aan de juiste contacten binnen de overheid of is er toch meer aan de hand met deze ondernemende zakenlieden waardoor ze een val hebben gemaakt? Mijn grootvader zei altijd dat je in Nederland niet eerlijk rijk kunt worden. Op alle vijf de hier genoemde ondernemers valt misschien wel iets aan te merken. En is het niet direct op hen persoonlijk dan toch zeker op hun soms dubieuze zakenpartners. Maar vlak onze overheid ook niet uit. Kortom: de weg tot het succes van de echte entrepreneur is geplaveid met voetangels en klemmen. Succes moet je gegund worden. Maar wees gerust. Joop en Joost krabbelden op en kunnen niet meer stuk. De Vlieger begint zich ook weer te roeren en Scheringa is nog te vers om over de toekomst te kunnen oordelen. Maar een ding is zeker: bij tegenspoed moeten entrepreneurs misschien hun privéjet inleveren maar bij de Voedselbanken zie je ze nooit.
Het zal wel met prive jet naar de voedselbank worden.
Er is gewoonweg een vies spelletjes gespeeld door meerder partijen.
Heeft Woutertje er aan gedacht dat er een grote groep werkzoekenden
erbij komen, die voorlopig allemaal aansprak op het UWV mogen maken.
Zijn ze daarna nog niet aan het werk, dan gaat de groep automtisch naar
de Bijstand. Huis verkopen etc, in een dalende markt dus komen meteen
ook de schulsaneringen er achteraan. Dan treed er een volgend probleem
op, waar gaan deze mensen zich huisvesten. Het beleid is al jaren lang en
wanproduct, achterstandswijken worden gesloopt en er komen nieuwe dure
huizen voor in de plaats.
Beschikbare huizen gaan met voorrang naar asielzoekers dus is men weer aangewezen op U raadt het al. Daar heb je dus weer hypotheken voor nodig.
Dan Dirk Schieringa maar weer vragen of hij terug komt?
Dit faillissement van de DSB is een grote catastrofe, kost nu nog meer geld
dan Wouter beschikbaar had moeten stellen. Maar ja het is een arbeidersbank
en daar wil hij niet aan herinnerd worden,toch, Kaboutertjes werken toch voor
niets.
Met Scheringa kan ik weinig medelijden hebben.
Wel maak ik me boos om het dubieuze spel dat deze bank heeft gespeeld.
Waar ik het mee te doen heb is al die mensen die gespaard hebben voor hun pensioen, hun droom en dergelijke en nu hun toekomst in duigen zien vallen.
En inderdaad, de werknemers die niets te maken hebben gehad met de wanpraktijken van de bank.
Maar eerlijk is eerlijk; je hebt een stelling!
@Geertje, ik ben nog niet klaar met Dirk. Wat Netwerk zegt is volkomen juist. Niet de boeven worden aangepakt want die feesten rustig door met iets minder geld. Het zijn de medewerkers en de spaarders die de dupe zijn.
Chapeaux Ko! Wat een prachtig geschreven stuk Ko! Ik heb het in één keer ademloos uitgelezen. Erg spannend ook vooral de stukken die je weglaat en de suggestie.
Of de feiten allemaal kloppen weet ik niet, waar rook is daar is vuur geloof ik, het leest als een speer.
@Frank, ik heb heel veel feitenmateriaal gevonden maar als ik dat allemaal had moeten verwerken was mijn stuk te lang geworden. Men moet me maar geloven of zelf gaan Googlelen. Dank voor je complimenten.
Ko, goed stuk; je schrijft ‘is er toch iets meer aan de hand’?
Zeker Dirk Scheringa lijkt mij een geval van NPS, Narcitisch Persoonlijkheids Syndroom, http://www.e-psychiater.nl/html/psychiatrie/narcistische-ps.html.
Gisteren stond in een stuk in de Volkskrant over zijn museum, dat Dirk op enig moment daarvoor 2 kunstwerken per dag kocht.
Dat gaat m.i. wel iets verder dan ‘iets op aan te merken’.
‘Zo gek als een deur’ misschien??
mvg, Chris
@Chris, ik denk dat alle vijf de hier genoemde heren last hebben of hadden van NPS. Dirk Scheringa voorop.
Vandervalk had naadloos aan kunnen sluiten. Alles wat even boven het maaiveld uitkomt kop eraf. Ook Koop. Wat welweer opvalt is dat ze allemaal zeer zijn verweten er nooit straffen zijn uitgerold. Als ‘ Jan met de Pet ‘ eens verkeert het belastingformulier invult is er niets te ritselen met de belastingdienst nog geen euro. Maar het naaien van banken zal pas echt ophouden als Jan Splinter geheel is uitgemolken.
@Alex, Gerrit van der Valk had ik zeker ook kunnen noemen ja. Er zijn er ongetwijfeld nog meer die in mijn opsomming thuishoren.
Joep v d Nieuwenhuyzen
@Chris, zeker en wat te denken van World Online?
Integenstelling tot Dirk Scheringa kreeg Verolme wel overheidssteun om te overleven
van dit regeltje moet ik kotsen,wat wordt hiermee bedoeld?moet je aan al die mensen vragen die noodgedwongen hun huis moesten verkopen en met een restschuld van 80000 euro blijven zitten.
@eusv, Verolma kreeg 2.7 miljard gulden, voor die tijd een enorm bedrag. De boekencollectie van Joost Ritman werd voor 19 miljoen (euro?) gekocht door de Staat.
Dirk Scheringa heeft een privévermogen dat geschat wordt op 45 miljoen. Hij kan dus rustig blijven ademhalen want dat privégeld komt de currator niet aan. De slachtoffers zijn inderdaad de gewone mensen en 2000 man personeel. Ergens heeft Scheringa wel gelijk met zijn stelling dat de Overheid zijn bedrijf kapot heeft gemaakt. Maar op zich is het niet erg dat Dirk zijn bank en zijn speeltjes is kwijtgeraakt alleen er staan nu vele mensen in de kou en dat was niet nodig geweest.
@Chris, zeker en wat te denken van World Online?
Ha, ha; heb ik destijds nog een beste blauwe plek bij opgelopen.
ko,vreemd dat de currator niet aan zijn privecentjes komt.ik ben fialliet geweest en ik ben alles kwijt bv of niet,ik kon zelfs nog aantonen dat mijn compagnon ermee vandoor was gegaan.dus bv of niet bij wangedrag en het leegzuigen van verschillende bv-s toch je privebezittingen kwijt.of is dit alleen bij het voetjesvolk?
@Eusv, natuurlijk overkomt alleen het “voetjesvolk” deze tragedie. Dat is ook logisch. Jouw onderneming is kapot gegaan door fraude van een compagnon. Jij had je dus niet goed ingedekt omdat je een faillissement niet hebt verwacht. Mensen als Dirk en Erik de Vlieger die weten dat ze op het randje van het toelaabare opereren houden overal rekening mee. De Vlieger had of heeft 130 bv’s. Dirk heeft waarschijnlijk ook zo’n netwerkje opgebouwd.
‘Mensen als Dirk en Erik de Vlieger die weten dat ze op het randje van het toelaabare opereren houden overal rekening mee.’
Ko, vertel!
@Chris, je noemde zelf Joep v d Nieuwenhuyzen. Kwam ook overal mee weg. Dit soort lui bezitten netwerken, tientallen bv’s etc. Ze hebben altijd geld achter de hand of bezit op naam van iemand anders.