Gaat het nog goed komen met de Spaanse economie? | Ko van Dijk Vertelt

Gaat het nog goed komen met de Spaanse economie?

stier

De werkloosheid in Spanje is dramatisch opgelopen. Een op de vijf werknemers heeft geen baan. Om de druk op de arbeidsmarkt te versoepelen kunnen immigranten 10.000 euro premie krijgen als ze besluiten terug naar hun land te gaan. Die regeling slaat niet aan. Slechts 10.000 immigranten hebben de premie aangepakt en zijn vertrokken. Gerekend was op 100.000. Er zullen dus nieuwe noodmaatregelen moeten komen.

Het antwoord op de vraag waarom juist Spanje zo zwaar door de gevolgen van de kredietcrisis getroffen is ligt voor de hand. Spanje is afhankelijk van de toeristenindustrie en van de onroerendgoedmarkt. Beide stagneren en dat kost arbeidsplaatsen. Maar door het gunstige klimaat is Spanje ook één van de grootste landbouwproducenten van Europa. Een aantal van de belangrijkste producten in deze sector zijn citroenen, sinaasappels, olijven en olijfolie, noten, druiven en wijn.

Op dit moment exporteert Spanje minder dan vorig jaar maar daar staat een groeiende vraag van de binnenlandse markt tegenover. Vooral de sinaasappelen zijn kwalitatief zeer goed en beter dan de goedkopere Marokkaanse. Voor zover ik dat heb kunnen nagaan heeft de landbouw in Spanje nog niet te klagen. Aanvullingen van mijn (Spaanse) lezers zijn welkom.

Nee, de grote klappen vallen vooral in de bouwsector en onroerendgoedmarkt. Procentueel heeft Spanje de minste hypotheken van Europa. Slechts 25 % van de koophuizen is gefinancierd. Je zou dus zeggen dat het dan toch wel merkwaardig is dat juist Spanje onder de kredietcrisis te lijden heeft. Gedeeltelijk is dat juist maar de hypotheken zijn in Spanje wel schreeuwend duur. Een gemiddeld gezin met een gefinancierd koophuis betaalt 70% van zijn inkomen aan de aflossing. Een gemiddelde Spaanse familie breidt zijn schuldenlast jaarlijks met 16% uit. Er blijft dan niet zoveel over om aan leuke dingen te besteden. Bij werkloosheid heeft de huizenbezitter gelijk een mega probleem. Veel families kunnen hun schulden niet meer aflossen.

Hoewel het leven op het platteland nog altijd goedkoper is dan bij ons verdient zestig procent van de Spanjaarden minder dan 1.000 euro per maand. Daar staat dan tegenover dat veel Spanjaarden door een erfenis of gunstig investeren een eigen woning bezitten die men aan buitenlanders kan verhuren. Bovendien heeft Spanje een zogenaamde “verzonken economie” wij noemen dat zwartgeld. Geschat wordt 25% van het BNP. Zo zielig als de Spanjaarden zich voordoen hoeft nu ook weer niet.

Maar de malaise in Spanje valt niet te ontkennen. Nog voor we hier iets hadden vernomen over de crisis in Amerika zat de economie van Spanje al in een neerwaartse spiraal. De huizenmarkt stortte ineen. Prijsdalingen van 15% of meer waren eerder regel dan uitzondering. Verwacht wordt dat tegen het einde van 2010 de huizen in Spanje gemiddeld 35% in waarde zijn gedaald. De leegstand is enorm. Bouwen heeft op dit moment weinig zin. Tien procent van de bevolking is van de bouwsector afhankelijk.  Zie daar de oorzaak van de werkloosheid.

Spanje heeft al eerder in een enorme dip gezeten toen er in de rest van Europa geen vuiltje aan de lucht was. De reden was de exorbitant gestegen prijzen in de toeristenindustrie. Landen zoals Turkije, Marokko en Egypte namen hun kansen waar. Ze boden de toeristen aanmerkelijk goedkopere reizen aan. Hun accommodaties en het eten zijn kwalitatief misschien wat minder maar de toerist komt toch in de eerste plaats om van de zon te genieten en die schijnt volop.

Spanje moest wat doen om de toerist weer terug te winnen. Het ministerie van toerisme zette haar schouders eronder. En het lukte zowaar om Spanje weer als aantrekkelijk vakantieland op de kaart te zetten. Daar waren wel de nodige ingrepen voor nodig en vooral een verandering in mentaliteit bij de gemiddelde ondernemer in de toeristenbranche die klachten van de vakantieganger zelden serieus nam. Zoals overboekingen bijvoorbeeld of horizonvervuiling door half afgebouwde hotels en appartementencomplexen. Het gebrek aan een eerlijker voorlichting dus. En natuurlijk de prijzen van de consumpties.

Aan de negatieve beeldvorming werd flink gesleuteld. Spanje deed het daarna zo goed dat men van de invoering van de euro betrekkelijk weinig last had. De huizenprijzen schoten omhoog en reisjes naar Spanje werden flink duurder. De Spanjaard begon weer te graaien. Tussen 2003 en 2008 verdubbelde de prijzen van de consumpties in de populaire badplaatsen. Een blikje Cola kostte in 2003 1 euro, in 2008 2,50. Spanje prijst zich uit de markt. Het lijkt er dus op dat de Spaanse ondernemers niet veel hebben geleerd van het verleden. De kredietcrisis was het gat in de emmer die hem deed leegstromen maar de barsten zaten er al eerder in.

Spanje heeft als vakantieland en als pleisterplaats voor overwinteraars en pensionado’s ontegenzeggelijk voordelen boven vergelijkbare landen zoals Griekenland, Italië of Portugal. De infrastructuur is goed, de gezondheidszorg op een hoog peil en de luchtverbindingen uitstekend. De talenkennis van de Spanjaard is over het algemeen ook beter dan van de Grieken en Portugezen. De wijn is uitmuntend en het eten goed tot zeer goed. Ondanks 44 miljoen inwoners is er nog volop ruimte voor rust en natuurschoon. En niet onbelangrijk: het prima klimaat. Natuurlijk komt het weer goed met Spanje maar er is nu wel een langere weg te gaan.

© Ko van Dijk. Geheel of gedeeltelijke overname van de columns is niet toegestaan.

7 reacties

  1. 1
    peter zegt:

    Ja je kunt nu je slag slaan, want de prijzen in Spanje voor een huis zijn best laag. Ik heb altijd al iets gehad met Spanje hoewel ik er niet heel vaak ben geweest. Spanje is wel warm, maar is gewoon cool.

  2. 2
    wibschen zegt:

    Het zal heel lang duren voordat spanje er weer bovenop is. De mensen hebben geen idee wat er gaande is en probleem is ook dat veel mensen laag opgeleid zijn. Corruptie is hier wijdverspreid.
    Hoe kan het dat iemand 1000 euro vedient en in een flat woont van ruim 2 en halve ton????
    Ze doen hier maar wat.
    Het artikel zegt het al. Ze hebben niks geleerd van de vorige crisis en dat gaan ze dit keer weer niet doen.
    Grote geo´s en domme mensen is nou eenmaal een garantie voor mega fouten.
    Laat ze maar lekker goed hard op hun giegel gaan.
    En zoals mijn voorganger al zei. Sla je slag als je een huis wilt kopen.

  3. 3

    @Wibschen, leuk om eens een berichtje uit Spanje te ontvangen. Je zit er dus midden in. Ik heb goede ervaringen met de Spanjaarden en het land. Ik wil er ook dolgraag wonen maar dan wel met een zak met geld.

  4. 4
    willem zegt:

    DE mensen leven ver boven stand, als je een roodje beurt in de maand kun je niet een nieuw huis een nieuwe auto een caravan , 3x per week uit eten en van top tot teen in de merkkleding lopen
    weer dat plastic kaartje waar je mee naar de bliksem gaat .

    wie verder springt dan de stok lang is graaft zijn eigen gat en zoals je kunt lezen in bovenstaande reactie,s het zijn niet de allerslimste daar , de meesten weten gewoon echt niet waar het over gaat
    als de bar, de voetbal, en de club gewoon open blijven is er geen vuiltje aan de lucht en van crisis, europa ,y algo mas ?????
    yo no tengo un idea !!! como siempre
    un saludo

  5. 5
    Hans zegt:

    @ Een huis kopen in Spanje is wel zo ongeveer een van de laatste dingen die ik zou doen. Vrienden van mij zijn vorig jaar naar Spanje getrokken en het heeft zo ongeveer een jaar geduurd voor ze stroom hadden. Oorzaak, de enorme bureaucratie waarbij die in Nederland zo ongeveer een kleuter is. Van louter ellende hebben ze maar een aggregaat gekocht om zelf stroom op te wekken. Er lopen ook nog diverse rechtszaken die al zo,n 20 jaar geleden in gang zijn gezet met soortgelijke toestanden. Nee, wij Nederlanders schelden en masse op ons systeem, maar inmiddels is mij wel duidelijk dat we zeker niet de enige zijn.

  6. 6

    Ik zit hier vanaf 1974 en heb het hier best naar mijn zin. Het kopen van een huis is hier aan te raden nu, maar altijd met een betrouwbare advokaat. Zonder een advokaat kan men hier geen huis kopen. De advokaat kan alles goed regelen tegen een commissie van 2 of 3%. Deze man kijkt dan of alles goed geregistreerd is, of alles goed werkt en dan word je niet in de maling genomen. Kijk goed naar de muren van het huis, want sommigen zijn slecht gebouwd en hoor je wat je buurman zegt door de dunne muren.
    Verder is het ook belangrijk of het huis een goed fundament of fundering heeft. Een bareigenaar in de buurt kan U al snell vertellen of het goed gebouwd is. Als ik hier een huis koop neem ik daar 6 maanden de tijd voor. Dat doet dan mijn Spaanse vrouw, want ik vertrouw hier niemand. Het is dus een kwestie van selecteren en er rustig de tijd voor nemen.

  7. 7
    Ko van Dijk zegt:

    @Govert, ik had 7 jaar geleden naar Spanje moeten vertrekken. Nog elke dag spijt van. Maar mocht je nog een rijke Spaanse voor me weten dan houd ik me aanbevolen.

    Wat je zegt over huizen kopen in Spanje wordt ook hier geadviseerd. Dat niet iedereen de adviezen aanneemt is vaak genoeg gebleken. Ik geloof niet dat Spanjaarden per definitie onbetrouwbaar zijn. Het is alleen een nadere cultuur waar je mee hebt rekening te houden.

    Leuke recepten op je website trouwens.

RSS Feed for this entry