Ferdi Elsas beleefde gisteren zijn laatste moments of fame. De gewetenloze moordenaar, die met uiterste precisie de moord op zijn slachtoffer had voorbereid, betuigde weliswaar zijn spijt aan de nabestaanden maar de oprechtheid van zijn inkeer werd door weinigen geloofd. Grote bewondering mag men dan ook hebben voor Hank Heijn, de weduwe van Gerrit Jan Heijn, die de vrouw en kinderen van Ferdi condoleerde.
Voor mij blijft onverteerbaar dat Ferdi de jaren na zijn vrijlating een luxe en comfortabel leven kon leiden dankzij de gruwelijke moord die hij had begaan. De moord op G.J. Heijn was ingegeven door rancune tegen de gevestigde orde volgens Elsas. Maar Ferdi koesterde vooral een enorme haat tegen zijn ex-collega’s. Hij verloor zijn baan en zijn collega’s zouden de oorzaak zijn van alle ellende die hem daarna overkwam. Bij dat laatste kan ik me iets voorstellen. We maken vaker in bedrijven mee dat collega’s elkaar het licht in de ogen niet gunnen en een vilein spel spelen om zich van een concurrent op de werkvloer te ontdoen. Gerrit Jan Heijn had daar echter part nog deel aan. Bij Heijn ging het Ferdi alleen om zijn geld. Met dat geld had Ferdi wraak op zijn collega’s willen nemen. Zover kwam het niet omdat Ferdi met het gemerkte losgeld een stommiteit beging.
Het verlies van werk en inkomen heeft verstrekkende gevolgen. Ik kan daar over meepraten. Het vreet aan je. Je kunt niet meer normaal die dingen doen die je gewend bent. Je hebt dagelijks zorgen om je vaste lasten te betalen. Je sociale contacten verminderen. Op een gegeven moment ben je door je armoede een gevangene van jezelf. Als de oorzaak daarvan ook nog te herleiden is naar personen die jou in deze situatie hebben gebracht, zijn wraakgevoelens goed te begrijpen. Met die geschiedenis op de achtergrond hadden we clementie kunnen opbrengen als Ferdi één van de mensen die hij verantwoordelijk achtte voor zijn verwoeste leven had afgeslacht. De Franse wetgever bijvoorbeeld, oordeelt mild over een crime passionel. Ook bij ons houdt de rechter rekening met de omstandigheden en kennen we het begrip verminderd toerekeningvatbaar.
De waarheid is echter dat Ferdi een uitstekende baan had met een voor die tijd exorbitant hoog salaris van 12.000,- gulden, plus auto van de zaak en een onkostenvergoeding per maand. Ferdi bleek een getalenteerde banenscout te zijn. Zo succesvol dat hij aan zijn werkgever, ‘Stichting Banenplan Nijmegen’ een bonus vroeg van nog eens 3.000,- gulden per maand. Die bonus werd hem geweigerd. De weigering rekende hij het vierkoppig bestuur, bestaande uit: Uijen, Droppert, Groen en Wijten, aan. Een man die getalenteerd was in het creëren van banen voor anderen kwam door hebzucht ten val. Vanaf dat moment ontstond het idee voor de wraakactie. We kunnen gerust stellen dat Ferdi zijn slachtofferrol fake was. Met zijn talenten had hij elders zo weer aan de slag kunnen gaan maar Ferdi besteedde liever zijn tijd aan het uitdenken van een crimineel plan.
Ferdi was het niet enkel te doen om een wraak, hij wilde ook een riant en luxe leven. Als we kijken naar wat hij achterlaat, is hij daarin wonderwel geslaagd. Ten tijden van de moord bewoonde hij een gewoon rijtjeshuis in Landsmeer. Na zijn vrijlating kon hij zich een mooie woonboerderij in Ruurlo veroorloven. Er is zelfs even sprake van emigratie geweest, naar ik meen Australië. Hoe kan deze misdadiger dit bekostigen? Om te beginnen door een uitkering van 700.000 gulden. Dan door de verkoop van rechten voor een boek en twee films. Daarnaast is het nooit helemaal duidelijk geworden of de familie Heijn al het losgeld en de diamanten heeft terug gekregen. Hoe je het ook wend of keert, de moord heeft Ferdi niet tot de bedelstaf gebracht. Dat zou minstens zijn verdiende loon geweest zijn.
Ferdi had nog slechts één hobbel te nemen: de buurtbewoners van Ruurlo gunstig te stemmen. Want die waren niet blij met zijn komst naar het Drenthe. Volgens de Telegraaf is ook dat hem gelukt. Nou, mijn buurman had hij niet moeten zijn.
Ferdi kon nog gebruikmaken van mazen in de wet. Inmiddels zijn de regels aangescherpt. Een gedetineerde heeft geen recht meer op de nabetaling van een uitkering, tenzij blijkt dat hij onschuldig heeft vastgezeten. Een terechte wetswijziging. Echter, Ferdi verdiende ook aan de rechten voor een boek en waarschijnlijk aan twee films waaronder The Clearing met Robert Redford in de hoofdrol. Dat uitgevers en producenten graag bereid zijn grote sommen geld te betalen voor een true crime is logisch. Aan boeken en films wordt veel geld verdiend. En zeker als het om een spraakmakende zaak gaat zoals in dit geval. Hoe groter en afschuwelijker de misdaad, des te meer belangstelling van het publiek.
Al met al kunnen we dus stellen dat misdaad vrijwel altijd loont. Een noodlottig ongeval maakte een einde aan het luxe leventje van Ferdi Elsas. Door medeblogger Michael van Olffen werd ik er op gewezen dat G. J. Heijn op weg was naar een afspraak met zijn tandarts toen hij in handen van zijn moordenaar viel. Ook Ferdi zou op weg naar de tandarts geweest zijn toen hij door de graafmachine werd geschept. Toeval? Ik zie er toch de hand van de Kosmos in.
Beste Ko,
Eigenlijk kan ik je huidige woede niet zo goed begrijpen. Het is afschuwelijk die zaak daar zal iedereen het zeker over eens zijn. De man is door de rechter bestraft. Ik weet niet wat jou in je werkzame leven is overkomen, dus kan ik daar niet over oordelen. Hank Heijn heeft overduidelijk aangegeven de moordenaar van haar man te hebben vergeven. Ook had ik grote bewondering dat ze in een verklaring haar medeleven betuigde. Er is veel geschreven over de zaak. Niet zozeer over de familie van de dader vrouw en kinderen. Die het ook als gruwelijk hebben ervaren. Vaak zijn er meerdere slachtoffers van een criminele daad, ook diegene die tot de familie van de dader behoren kinderen. Ik heb eens een boek gelezen van Marlof. Marlof was niet zijn echte naam. Zijn vader was lid geweest van de NSB. Maar in 1943 lid geworden van een SS groep en in Frankrijk deed deze mee aan arrestatie marteling moord van ( verzet ) mensen. Hij werd daarvoor bestraft. Marlof werd ook gestraft zijn hele leven lang nagedragen. Het ergste schreef hij dat zijn beste vriend toen hij op school kwam hem in zijn nek spuugde, nooit meer met hem wilde omgaan. Ik las het boek en mijn toenmalige onderwijzer Hogerheide zag dat ik er mee zat. Hij keek mij aan en zijn woorden of uitleg ‘ niet omkijken in wrok ‘ zijn mij bijgebleven. Vandaar ook niet alleen van Hank Heijn maar ook zijn zoon Ronald Jan Heijn hebben heel veel bewondering bij mij opgeroepen. Later heb ik uiteraard veel over die zaak gelezen.
Mensen zijn niet zozeer geïnteresseerd in andere mensen, maar ik het weten over andere mensen. Ze zijn belangstellend in andere mensen om zoveel mogelijk van collega’s, buren, noem maar op te weten. Roddel en achterklap als je iets verteld war kan worden doorgesproken. Vrienden collega’s waar je als mens vertrouwen in legde draaien zo gemakkelijk of verdraaien zaken zo dat mensen begrijpen dat ze maar weinig of misschien helemaal geen vrienden hebben of hebben gehad. Interesse in andere mensen is vaak een middel om eens later genadeloos te gebruiken om iemand neer te sabelen. Vaak Suggestieve ongrijpbare duidingen. Wist je niet dan dat hij of zij dus ben je vandaag geroemd morgen ben je verguist. Mensen ook vermeende collega’s vrienden laten iemand net zo makkelijk als een baksteen vallen. Ik heb mij er nimmer iets van aangetrokken. Toen iemand eens schreef ” ik weet ook wel iets uit jou verleden maar om mij moverende rede zal ik dat niet om internet plaatsen. Ik antwoordde daarop je kan nooit meer weten dan ik zelf weet. Wij zullen hoe wij dat ook zouden willen nooit precies weten wat er in zijn geest heeft afgespeeld hoe hij precies tot zijn gruwelijkheden is gekomen. Natuurlijk verafschuwen wij het, da’s maar goed ook, mensen met een geweten. Iedereen kan feilloos ‘ goed en fout ‘…. onderscheiden ‘….. geweten,…. maar handelt daar niet altijd naar. Wat misschien uitleg behoeft is, als het jou buurman zou zijn geweest. Stel je kind, broer, beste vriend,… maak eens een andere afweging beschrijf dat dan ook eens.
@Alex, dit was niet zo maar een moordenaar. Ik laat in mijn stuk duidelijk de achtergronden zien. Jij kunt nu een prachtig stuk schrijven en vinden dat we vergevingsgezind moeten zijn, ik heb een totaal andere mening.
Ko,
Dat is ook prima dat wij het oneens zijn. Moet kunnen in een democratie, maar mijn bewondering blijft zeker voor de opstelling van de familie Heijn. Naar de dader toe ben ik nooit vergevingsgezind geweest, maar hoefde gelukkig niet te oordelen.
@Alex, zeker kun je de opstelling van de familie Heijn bewonderen. Aan de andere kant moet je ook een manier vinden om met je leven door te gaan. Dit is zo’n manier.
Ko
Ik vind je vervolgverhaal over Fer.. erg goed en gedetaileerd
Natuurlijk geeft de familie Heijn een mooie pers verklaring. We praten over een gigantisch zakelijk keten aan AH bedrijven. Die kunnen zich niet openlijke rancune veroorloven. Dacht je nu werkelijk dat als je man of je vader is vermoord, dat je die man echt ooit vergeeft. Je gaat naar bed en je staat er mee op. De angst dat het een familie lid opnieuw zal overkomen. De macht die dat persoon over jouw dierbare en jouw familie heeft gehad. Daar staat alleen al de doodstraf op en dat heeft die moordenaar nu zelf uiteindelijk gekregen. Eindelijk gerechtighied. Jammer dat hij niet in Texas woonde…Geen greintje medelijden voor zijn nabestaanden! Iemand die leeft met zo’n zelfzuchtige moordenaar, al heeft hij zoveel jaren gezeten, is geen haar beter. Medeleven…a me hoela…de familie Heijn heeft levenslang en meneer de moordenaar heeft er lekker een paar jaar nog leuk op los kunnen leven.
Wat ik niet begrijp is, dat als hij zo’n spijt heeft en alles waarom hij dan niet iets goeds met dat geld heeft gedaan in plaat van een vette boerderij en mooi leven voor zichzelf te kopen. Hoe kan hij dat geld voor zichzelf aannemen, hoe hij kan vinden dat hij dat ‘verdient’. Dat vind ik niet te rijmen.
(Of heeft hij er nog wel iets goeds voor anderen mee gedaan?)
@Mjon, zoals je hierboven kunt lezen komt er postuum alweer een boek uit. Als we de geschiedenis van Ferdi bekijken was het een op geld beluste man die blijkbaar nooit genoeg had.
Ik ben van mening dat iemand die afgestaft is en vrij komt zijn straf heeft gehad,daar is een rechtelijke uitspraak over gedaan,als ik me in de persoon ferdi mag verplaatsen,en mijn buren begonnen vervelend te doen,was je met mij nog niet klaar geweest,ik kan niet zo goed tegen dit soort mensen die boven rechtelijke uitspraken staan en personen nog meer straf willen geven dan de rechter al deed,ik ben geen familie of wat dan ook van ferdi.
@Tom de ene misdadiger is de andere niet. In dit geval vinden velen met mij dat Ferdi levenslang had moeten krijgen en zeker geen zak met geld toe. Gelukkig zien we nu dat de straffen langer worden en een zak met geld is er niet meer bij.
KO,maar zo was het wettelijk geregeld toen,en hij is er mee weg gekomen,heeft zijn straf gehad,en dan vind ik dat iemand,maakt mij dan om het even niet uit wie het is,het recht heeft om verder te gaan met zijn leven.eenieder heeft de wet te respecktere