We kennen het allemaal: dagen waarop je zonder duidelijke aanwijzing een onbestemd gevoel hebt. Ik had dat gisterenmorgen bij het opstaan. Toch had ik een plezierig vooruitzicht. Ik zou die middag op het Mediapark gaan praten over enkele nieuwe projecten. Die afspraak stond al enige tijd gepland. Nu maak ik regelmatig mee dat de afspraken, die ik altijd netjes nakom, door de andere partij op het laatste moment worden afgezegd. En jawel, daar kwam een smsje. De afspraak werd verzet. Een half uur later stortte het Turkse vliegtuig neer. Met ontzetting heb ik de reportages gevolgd.
Mijn bezoekersteller schoot omhoog. De meest geraadpleegde columns waren die van de voorspellingen. Nee, vliegrampen stonden er niet bij. Toch waren me die voorspeld maar ik heb ze bewust niet opgenomen in het rijtje van gebeurtenissen voor 2009. Aangezien je rampen nooit kunt verhinderen moet je mensen niet nodeloos ongerust maken. Ook al is de kans dat één van mijn lezers bij een vliegramp betrokken raakt uiterst klein, sommige zullen niet meer durven vliegen als ze zo’n voorspelling lezen en dat wilde ik voorkomen.
Onwillekeurig moest ik terugdenken aan de Bijlmerramp. Een half uur nadat het toestel zich in de Bijlmerflats had geboord stond ik op de onheilsplek. Het was toen of ik naar een horrorfilm stond te kijken. De Bijlmerramp heeft een lange nasleep gekregen. Aanvankelijk werden de slachtoffers goed opgevangen en was op de hulpverlening weinig kritiek. Maar achteraf bezien is er veel misgegaan en hebben de directbetrokkenen een vieze nasmaak overgehouden aan dit drama. Zij voelen zich belazerd door onze overheid. De oorzaak van de ramp is vastgesteld maar nooit werden prangende vragen over de lading van het ramptoestel en mannen in witte pakken bevredigend beantwoord. Ondertussen kampen de hulpverleners met gezondheidsklachten.
Ondanks 9 doden en 84 gewonden kun je stellen dat het vliegtuigongeluk gisteren nog redelijk is afgelopen. Het had veel erger kunnen zijn als het toestel op de snelweg of een woonwijk was terechtgekomen en in vlammen was opgegaan. In dat geval waren er veel meer doden en gewonden te betreuren geweest. Neemt niet weg dat het voor de overlevenden en nabestaanden een trauma is dat ze nog jaren zal achtervolgen. Dan mag men nu roepen dat de hulpverlening meer dan voortreffelijk is verlopen, dit zegt niets over de nazorg. De nazorg bij de Bijlmerramp, de ramp met de Hercules en de vuurwerkramp te Enschede liet veel te wensen over.
Vanzelfsprekend is de meest gestelde vraag de oorzaak van de ramp. Het weer was goed, het toestel betrekkelijk nieuw, onlangs nog helemaal nagekeken, en de gezagvoeder een man met dertig jaar ervaring. Heeft de crew een menselijke fout gemaakt of was het een mankement? De ervaring leert dat de werkelijke oorzaak van een vliegramp niet altijd eerlijk wordt gemeld. Er spelen grote belangen. De emotionele en lichamelijke schade die de passagiers en nabestaanden kunnen claimen beloopt in de vele miljoenen. Maar wie moeten ze aansprakelijk stellen? Daarvoor is de schuldvraag essentieel. De slachtoffers van de ramp op Faro weten welke lijdensweg er nog is te gaan.
Het vreemde voorgevoel dat ik had bleek dus niet zonder reden. We zullen de komende dagen hier wel meer over lezen want bij elke ramp blijken er mensen te zijn die op het nippertje aan het noodlot zijn ontsnapt. De eerste die zich meldde was Henk Westbroek. Hij besloot een dag voor het ongeluk zijn terugreis te verzetten naar een later tijdstip. Robina van Lanschot is de enige passagier van de verongelukte KLM-Boeing op Tenerife (1977) die aan de ramp ontsnapte. Ze zou in Las Palmas overstappen naar Tenerife, maar door de plotseling ingelaste tussenstop op Tenerife was ze al op haar bestemming.
Bij voetbalfans staat de vliegtuigramp die op 7 juni 1989 plaatsvond in Suriname en waarbij 167 van de 178 inzittenden om het leven kwamen, nog vers in het geheugen. Aan boord was een deel van het “kleurrijk elftal”. Feitelijk zouden Hennie Meijer, Stanley Menzo, Ruud Gullit, Frank Rijkaard, Bryan Roy, Aron Winter en Henk Fräser ook in dat toestel hebben gezeten. Hennie Meijer en Stanley Menzo besloten een vlucht eerder te nemen, de andere, hier genoemde voetballers kregen van hun clubs geen toestemming om in Suriname te spelen. Die weigering heeft hun leven gered.*
Een van de overlevenden van de ramp met het Turkse toestel zei bij Pauw en Witteman dat hij de Staatsloterij gewonnen had. Althans, dat was het gevoel dat zijn behouden thuiskomst hem gaf. Een overlevende van een andere vliegramp vertelde dat hij sindsdien op een totaal andere manier met zijn bestaan is omgegaan. “Ik zie het als een reserveleven,”zo vertelde hij de kijker. Waarom wordt de ene mens gespaard en de ander niet? Het is bij dit soort rampen een vraag die nimmer te beantwoorden is. De wegen van de Kosmos zijn ondoorgrondelijk.
*NB. Gedeelte over de SLMramp aangepast. Met dank aan Michael van Olffen voor de tips.
Ko,
Vliegrampen zijn tegen woordig een heel “normaal” nieuws trent… Het is en blijft altijd een nare en trieste gebeurtenis als er een ongeluk met een vliegtuig gebeurt.
Dit omdat er dan vaak veel mensen levens mee gemoeid gaan, het is makkelijk om te voorspellen dat er een vliegtuig ongeluk gebeurd.
Maar dit doet verder niets te zaken, het is en blijft een trieste gebeurtenis waar het dan ook gebeurd.
Als er meer mensen naar hun voorgevoel zouden luisteren (wat niet altijd kan) dan zouden er ook minder doden te betreuren zijn.
Maar de mens is verleerd om naar zijn innerlijke stem of voorgevoel te luisteren, er wordt vaak gedacht van … ach, het zal wel los lopen.
Jammer, want als meer naar hun innerlijke stem of voorgevoel zouden luisteren dan zal alles weer anders lopen dan dat het gedaan zou hebben…..
Maar helaas…. het is niet anders.!
Interessant onderwerp. Nu gaat het om een ongeluk met veel doden en gewonden dat dus veel publiciteit krijgt. Maar volgens mij kun je ook een onbestemd voorgevoel hebben en dat als je daar naar luistert je gered wordt van een persoonlijk ongeluk (bijvoorbeeld een eenzijdig auto-ongeluk) dat dan gewoon helemaal niet gebeurt. In de tijd dat ik nog voor een werkgever werkte reisde ik dagelijks van Rotterdam naar Utrecht en vice versa. Het gebeurde toch wel minimaal één keer per jaar dat ik ‘s morgens met zo’n onbestemd gevoel wakker werd en maar besloot een dagje vrij te nemen. Wie weet wat er op een keer gebeurd was als ik dat niet had gedaan?
Een voorgevoel hebben en dat er dan iets gebeurd, dat ken ik ook. Alleen niet in de context van dit artikel. Ik zal er verder niet over uitweidden, maar het is mij bekend.
Het is trouwens wel vaak dat voorgevoelens, die achteraf verklaard worden, negatieve voorgevoelens waren. Het is een beetje het voorgevoel van de deelnemer die verliest of wordt weggestemd en aangeeft dat hij/zij het al dacht. Dat stukje negativisme zit diep van binnen en is altijd aan te spreken.
Als ik in het vliegtuig stap denk ik nooit dat het de ‘gladste’ vlucht ooit gaat worden maar wel aan de dingen die ik niet wil dat ze gebeuren. Ik heb totaal geen vliegangst, ben niet gespannen of wat dan ook, maar de negatieve dingen van een vlucht gaan wel door mijn hoofd.
Als we voorgevoelens hebben over de zwaargewonden die nu worden behandeld in de ziekenhuizen dan denk ik dat het overgrote deel van de voorgevoelens zijn over het aantal mensen dat het toch niet gaat redden in plaats van het aantal dat het wel gaat redden.
Bij Ko’s voorgevoelens heb ik ook dat beeld. Je stond duidelijk op om iets die dag te gaan doen waar je heel erg naar uitkeek. Het is dan misschien een menselijke reactie om de eventuele teleurstelling dat het niet zo gaat als vooraf gehoopt te verzachten door negatieve gedachten te ontwikkelen.
@Hauer, door de vele teleurstellingen in mijn leven ben ik inderdaad een pessimistische optimist geworden. Maar dit gevoel was anders. Dit kwam min of meer van buiten. Ik heb dat vaker vooraf aan grote rampen gehad.
Die afspraak op het Mediapark had ik inderdaad naar uitgekeken omdat ik dringend werk/opdrachten nodig heb. Maar het contact is niet verloren, het schuift slechts op.
Ko mooi verhaal maar volgens mij ging Rijkaard en Gullit via Italia airline´s dus zaten in een ander vliegtuig maar ik kan me vergissen.
Eentje die je zeker vergeten bent is Henny Meyer het kanon van Groningen die destijds een heel sterk voorgevoel had om op die vlucht te stappen en dat dus ook niet deed.Zijn reactie op dat ongeval werd destijds breed in de media uit gemeten .
In een ander collum hebben we het destijds daar ook over gehad ik kon maar niet op zijn voornaam komen ,volgens mij was het Hauer die toen tegen mij zij dat is Henny denk dat dit stuk ergens te lezen staat onder Lieneke van de Hoek of tewel Bijlmer Aaltje!
Michael, klopt inderdaad.
@Michael: klopt wat je zegt over Henny. Rijkaard en Gullit gingen helemaal niet. Het werd ze verboden.
Dag Ko, is dit dezelfde Ko? Die wél gelooft in voorgevoel maar heel veel uitsluit? Er blijkt toch veel niet te verklaren, of te aanvaarden. Er zijn mensen die dit Karma noemen, ook moeilijk te aanvaarden of te geloven. Ik verzet mij daar ook tegen, hoor, het is lastig, en veel lekkerder om er een beetje op los te leven, en niet overal over na te denken of te willen begrijpen, want dan moet je er ook naar handelen.
Maar het zou kunnen verklaren, waarom de een wel en de ander niet. Groet, Renée
@Renee Tichelaar, iemand die geen vergelijkingsmateriaal heeft vindt alles wat hij voor het eerst meemaakt bijzonder. Tot hij zich wat verder in de materie gaat verdiepen. En dan pas ziet hij de verschillen tussen echt en namaak.
Het bestaan van een lotsbestemming en Karma is moeilijk uit te leggen. Je ervaart het of je ervaart het niet.