Ik zat vorige week bij de kapper. Het gesprek kwam op reclame en promotie voor zijn zaak. Mijn kapper heeft altijd een drukke kapsalon gehad maar sinds de kredietcrisis loopt zijn klandizie terug. De vaste klanten blijven komen maar stellen een knipbeurt langer uit. “Breng entertainment. Laat voor mijn part een buikdanseres komen!” grapte ik want mijn kapper is een Turkse Nederlander. Entertainment in een kapsalon? Het klinkt belachelijk maar dat is het niet. In vorige eeuwen was de kapper een spil in het sociale leven. Hij knipte, trok tanden en kiezen en zelfs voor een aderlating kon je bij hem terecht. Daarnaast was hij een wandelend nieuwsblad.
Fred Kaps (Abraham Bongers) was één van de bekendste goochelaars ter wereld. Hij was de meester van de table magic en werd er drie maal wereldkampioen mee. Sindsdien heeft niemand hem dat nagedaan. Zijn artiestennaam Kaps heeft Bram (waarschijnlijk) niet willekeurig gekozen. Hij raakte al vroeg in de ban van de goocheltrucjes van herenkapper Verschragen. Later trouwt hij met diens dochter Nel. Fred Kaps overleed op 54 -jarige leeftijd.
Ook mijn kapper was een amateur-goochelaar. Op woensdagmiddag zat zijn kapsalon vol met jongetjes van een jaar of 8 waaronder ik die ademloos toekeken hoe deze kapper jongleerde met kaarten en met geld. Dat geld nam hij eerst van ons in ontvangst want er moest natuurlijk ook nog wat verdiend worden. Vanzelfsprekend werden we tussen de voorstellingen door geknipt. Maar we kwamen voor het goochelen.
Die kapper inspireerde me om goochelaar worden. Ik vroeg een goocheldoos voor mijn verjaardag en oefende eindeloos de trucjes. Volgens de familie en kennissenkring had ik talent. Dus besloot mijn vader me mee te nemen naar Henk Vermeijden, de nestor van alle goochelaars. Vermeijden bezat een wereldberoemde goochelstudio in de grachtengordel. Ik zie hem nog voor me. Mijn vader kocht een paar professionele trucs in de hoop dat zijn zoon Fred Kaps zou evenaren. Zo ver kwam het niet. Ik verloor de interesse in de goochelkunst. Pas toen ik vele jaren later bij toeval Richard Ross leerde kennen begon ik het goochelen weer leuk te vinden.
Deze lange inleiding brengt ons weer bij de kop boven de column terug: de kapper als entertainer. In mijn omgeving zit nog een ouderwetse herenkapper. Het interieur is nooit aangepast aan de tijd. Het bestaansrecht van deze barbier is niet enkel de schappelijke prijs voor zijn dienstverlening maar ook de social talk. Je kunt je er laten scheren. Niet met een modern scheerapparaat. Neen, nat met het mes zoals het hoort! Onderhand wordt het persoonlijk wel en wee en het nieuws uit de dagbladen uitvoerig besproken met onder handbereik een bakje verse leut. ‘Ach, is meneer zijn vrouw nu al weer aan haar spataderen geholpen? Maar uw kleinkinderen doen het goed op school? Het is toch wat met die kredietcrisis, vindt u ook niet?” De ouderwetse herenkapper is een conferencier en sociaal werker tegelijk. Sommigen hadden de social talk zelfs tot een kunst verheven waarbij het knipwerk als bijzaak werd gezien.
De barbier is dood, leven de barbier kopte de Volkskrant in 2004 boven een reportage over Pasquale Capone, een Amsterdamse maar in Italië geboren figaro waar de arme kraker net zo welkom is als een beroemde acteur. Het enige verschil is de prijs. De bijstandstrekker betaalt 5,- De acteur minstens 100,-
Pascale is een entertainer pur sang. Hij zingt tijdens het knippen zijn aria’s. Ergens in de jaren tachtig bedacht Pascale dat je het haar moet dichtschroeien. Het waarom weet ik niet meer maar wel dat hij er een hele show van maakte. Inmiddels knipt hij weer met een gewone schaar. Onbegrijpelijk dat hij nooit een eigen tv-show heeft gekregen. Hij zou het naast die andere vakgek, Joop Braakhekke, prima hebben gedaan. In ieder geval verlaten de klanten van Pascale zijn zaak vrolijker dan ze gekomen zijn.
‘Als je haar maar goed zit!’ Dat was in de jaren 80 van de vorige eeuw de succesvolle slagzin waarmee de kappersbranche de consument naar de salons probeerde te lokken. De kapper noemde zich in die tijd ook ‘hairstylist’. Zijn salon was natuurlijk trendy ingericht en alleen op afspraak te bezoeken. Voor een eenvoudige knipbeurt betaalde je minstens 75 gulden. Je kwam met goed fatsoen de deur niet uit zonder voor minstens hetzelfde bedrag aan hairstyling producten te kopen.
Het modebeeld veranderde en de nononsenselook deed haar intrede. Met een potje wax of tube gel van het Kruitvat kun je een bezoek aan de kapper lang uitstellen. De kapper heeft dus omzet verloren maar die kan hij terugwinnen door de persoonlijke aandacht voor zijn klanten te verbeteren.
Een veel gehoorde klacht van alleenstaanden is het gemis aan feedback. Je wilt immers niet altijd je vrienden lastigvallen als je met een dilemma zit. Voor eenvoudige problemen raadpleeg je evenmin een sociaalwerker en je collega´s zien je alweer aankomen…. Ach, vaak weet je de oplossing voor je probleem zelf ook wel maar is het prettig om er met anderen over te kunnen praten. De kapper is een dienstverlener. Hij of zij huur je in om je mooier te maken. Als de hij daarbij ook nog aandacht voor je heeft als persoon kom je eerder terug.
Ja, omdat kappers vaak veel gespreken (moeten) aanhoren… zijn ze vaak een mooie praatpaal. Een sociaal werker, want ze proberen een ieder van goede raad te voorzien.
Maar tegenwoordig heb je geen band meer met je kapper… haha.. ik niet ja, mijn vrouw doet het met de tondeuse, dus daar heb ik wel een relatie mee.
Maar de echte kapper waar je net als vroeger wat mee had is ook een uitstervend iets,
net als de “melkboer” die de melk aan huis kwam brengen…. de bakker met zijn volkswagen busje…. noem maar op.
Maar de kapper was een praat paal, en dat is verleden tijd. Jammer maar helaas!!!
“Het enige verschil is de prijs. De bijstandstrekker betaalt 5,- De acteur minstens 100,-”
O dus je moet een bewijs van onvermogen overhandigen? Hahaha.
Dolf Brouwers/ Sjef van Oekel was er ook zo één. Die deed dat alleen op cruiseschepen voordat hij zijn ‘glansrijke’ carriere begon bij Wim Schippers, Gied Jjaspers en de VPRO.
Ik weet niet of het nu nog is, maar vroeger werd je als kind op zaterdag niet geholpen door de kapper, alleen op woensdagmiddag.
Rene vroeger een eeuw geleden was de woensdgmiddag de enigste vrije middag anders zaten wij op school.Dolf maakte pas carriere toen hij 60 was hij heeft ook heel lang zijn praktijkgehad in midden Den Haag je hebt de bel horen luiden maar weet niet waar deklepel hangt.Dolf persoonlijk gekend zaten op de zelfde camping en werkte allebij in Den Haag.En nee hoor tegenwoordig mogen de kinderen nadat zij hun sigaretje opgerookt hebben altijd terecht geld is tenslotte geld en elke klant is dan welkom
O jee, ik had mij vergist, hij was reisleider. Nou nou kruisig mij maar hoor. Pffftt.
Bij onze kapper was de motivatie voor het woensdagmiddagknippen omdat op zaterdag de mensen die de hele week werkten voorgingen.
Zo heb ik jaren bij veel bekende Nederlanders op de camping gestaan maar kende geen een persoonlijk. So what?
Wat die sigaretten er nou weer mee te makenhebben?!
Persoonlijk vond ik de blondeersessie van kapster Carice van Houten in Zwartboek wel de meest indrukwekkende acteerprestatie aller tijden.
Klopt inderdaad. Dolf Brouwers had jarenlang een kapperszaak aan de Zeestraat in Den Haag (om de hoek bij museum Mesdag) voordat hij ging cruisen en later door WimT cultureel werd ontvoerd ; -)
Ik ben ook weleens bij Dolf geweest. Uiteindelijk heb ik zo’n veertig jaar in Den Haag gewoond. Wat een leuke sociale man was dat. Het was een feest om bij hem te komen. Moet je tegenwoordig eens om komen!!Nou nou!! Overigens heb ik niets meer om te laten knippen, hihi,haha.
@Johnny Misantroop
Nou of het nou een knappe acteerprestatie was of niet, het maakt mij niet zoveel uit hoor. Het was in ieder geval een staaltje van onvervalste Hollandse erotiek.