De procureur-generaal van New York Andrew Cuomo maakte vandaag bekend een “grootschalig” onderzoek in te stellen naar short-selling op Wall Street, met name in financiële fondsen. Short-selling is een manier om paniek te zaaien waardoor aandelen kelderen. Vervolgens koop je die zwaar gedevalueerde aandelen voor een prikkie terug en zie je de beurs en het aandeel weer omhoog gaan. Het ziet er naar uit dat dit vandaag inderdaad gebeurde want de beurzen sloten allen ruim in de plus.
Er is een tijd geweest dat beleggen op de beurs je elk jaar een gegarandeerd rendement tussen 10 en 15% opleverde. De verstandige belegger bouwde een samengestelde portefeuille op. Hij kocht bijvoorbeeld aandelen grondstoffen, diensten en financiële instellingen. Spreiding van risico heet dat in het jargon. Maar de mens is van nature hebzuchtig. Speculeren met opties werd het nieuwe roulettespel. Sommige waren er uiterst behendig in en wonnen miljoenen ten kosten van andere die eenzelfde bedrag verloren. Speculeren op de beurs heeft niets met verstandig beleggen te maken maar met emoties en vooral met koffiedikkijken, pendelen en tarotkaarten leggen. Nergens lopen er zoveel “paragnosten” rond als op de beurzen.
De werkelijke waarde van een onderneming is moeilijk te schatten. Er zijn zoveel factoren die de prijs bepalen. Vroeger was dat veel simpeler. Je keek naar het product, de bezittingen, de bedrijfsmiddelen, activa, de concurrentiepositie, de wel of niet gunstige ligging van het bedrijf en de crediteuren. Een kwestie van optellen en aftrekken. Maar nu wordt er een voorschot op de toekomst genomen. Een kleine aanwijzing dat een bedrijf misschien een nieuwe markt gaat aanboren is al reden om de champagne te ontkurken. Niemand wil de boot missen en dus schiet het aandeel omhoog. We zagen dat het duidelijkst bij de Internethype. Op het moment dat er in ons land voor slechts 3 miljoen in de webwinkels werd omgezet kocht iedereen aandelen Internetbedrijfjes. Nina Brink opende ons de ogen. Maar 7 jaar later gaat er in ons land 3.9 miljard om bij de online-winkels. De voorspellingen klopten wel degelijk alleen de termijn waarop winst genomen kon worden was te optimistisch ingeschat.
De kredietcrisis was te voorzien maar de plotselinge val van tal van gerenommeerde zakenbanken lag minder voor de hand. Zaten al die financiële experts te slapen? Zag niemand een debacle aankomen? Als de economie wat minder gaat treft dat altijd het eerst de man in de straat. Die raakt werkloos en kan zijn lasten niet meer betalen. De rijken verdienen gewoon iets minder. De zakenbanken leenden geen geld aan de gewone burger. Maar zakenbanken zijn minder transparant dan publieksinstellingen en daarom gevoeliger voor roddels. Die roddels kun je versterken door de hierboven genoemde methode van short-selling. Dat benadrukte ook Peter Paul de Vries de voormalige directeur van de Vereniging van Effecten Bezitters gisteren bij Pauw en Witteman.
Heb je geld over en wil je dat succesvol beleggen dan koop je nooit aandelen. Maar je gaat in stenen, grondstoffen of kunst. Het meeste geld verdien je immers met de handel in tastbare waar. Op de bodem van onze wereldzeeën ligt meer geld dan er totaal in de wereld omgaat. De schatten zijn verborgen in ontelbare wrakken. Vooral munten, goud, zilver en ruwe diamanten maar ook het mooiste Chinese porselein dat ooit werd gemaakt en nu uiterst zeldzaam is ligt voor het oprapen. Nu ja voor het oprapen… Je hebt er wel geavanceerde technieken zoals robots voor nodig om het te lokaliseren en aan de oppervlakte te halen. Maar dat gaat de komende decennia zeker gebeuren. De inhoud van die scheepswrakken geeft aan dat de handel die vroeger werd gedreven met klink-klare munt werd betaald. Tegenwoordige betalen we elkaar met aandelen en opties. En dat is, zoals meermaals blijkt, gebakken lucht.
Bodemschatten zoals olie en gas raken op beweerde Al Gore. Heeft Gore gelijk? De opwarming van de aarde blijkt een onverwachte meevaller te zijn. Door het smelten van ijskappen komen er nieuwe aardgas- en olievelden beschikbaar die waarschijnlijk vele malen groter zijn dan we tot nu hebben ontgonnen. We zijn veel rijker dan we denken maar laten ons door emoties de put in praten. Wim Kok was iemand die dat heel goed begrepen had. Hij paste de omgekeerde methode toe en riep dat het vreselijk goed ging met onze economie op het moment dat het tegendeel toch duidelijk merkbaar was.
Het onvoorstelbare gebeurde: het publiek geloofde Kok en ging weer geld uitgeven. Vervolgens schoot de economie omhoog en werd Internationaal het Hollandse poldermodel geroemd. Kok speculeerde tevens op de komst van de Euro. Hij wist dat de burger gedwongen werd om zijn zwarte geld op te maken. Dat zou een extra positieve injectie in de kwakkelende economie betekenen. En dat gebeurde ook. Het jaar 2001 hebben we met z’n allen twee keer zoveel uitgegeven dan we hebben verdiend. Natuurlijk was die vreugde van korte duur. De euro is de meest rampzalige beslissing ooit. Maar ondanks die verdomde wisseltruc zijn we er toch nog aardig bovenop gekomen. Dat betekent dat er nog voldoende geld onder de mensen is anders hadden we de halvering van ons vermogen nooit overleefd en was heel Nederland failliet geweest.
Past Wouter Bos dezelfde truc toe als zijn voorganger Wim Kok? Het heeft er alle schijn van. Maar ook als Bos minder positief over onze financiële toekomst was geweest dan nog valt het in ons land best mee. Er is geld genoeg, alleen zit dat geld in de zakken van de mensen die het met de moraal niet al te nauw nemen. Daarbij verkwist onze overheid aan alle kanten onze belastingcenten. Denk aan het lidmaatschap van de EU, de ontwikkelingsgelden, zinloze inburgeringprojecten, gouden handdrukken, inefficiënte werkomstandigheden in de zorgsector, militaire missies in het buitenland, omroepbijdragen en noem maar op. Er valt genoeg te bezuinigen als de nood aan de man komt. Ook het spook van de vergrijzing is sterk overdreven. Vele grijsaards willen maar wat graag blijven werken en kunnen dat ook ware het niet dat geen werkgever hen een baan wil geven.
Ik geloof dat ons land er economisch niet beroerd voorstaat maar wel dat we de verkeerde kant opgaan als er niet wordt ingegrepen. Ik pleitte enige tijd geleden voor een basisinkomen voor iedereen. Daarmee komen er garanties voor de banken. Het moet stoppen met overheidsgelden besteden aan de betutteling en onzinnige projecten. De vergaande corruptie dient hard te worden aangepakt. Criminelen van buitenlandse afkomst zet je het land uit en ach zo kan ik nog even doorgaan. Geld is het probleem niet, wel daadkracht.
Goede analyse. Ko, wat dacht je van mr GBJ Hilterman Vertelt? Ik mis dat tussen 12 en 2, zondags op de radio. Bordje soep van moeder voor me, dan straks lekker draadjesvlees, piepers en boontjes. Waar is de tijd gebleven? Ko, doe er wat aan! Toen was met mr GBJ Hilterman en zijn sonore stem op Hilversum 1 geluk heel gewoon.
@Johnny, de toestand in de wereld vraagt inderdaad om een GBJ Hilterman. Ik acht mezelf daar niet de geschikte persoon voor. Maar misschien moeten we een soort Idols voor politieke commentatoren beginnen… Overigens, wat denk je van Frits W? Hij is onze man!!