Studente kunstacademie zoekt professionele fotograaf voor kunstproject. Zo opende een kleine advertentie in de rubriek kennismaking van de Volkskrant. De adverteerder vervolgde: het betreft naaktfoto’s van mezelf. Helaas kan ik niet veel betalen maar misschien wil je genoegen nemen met een onkostenvergoeding en een etentje. Natuurlijk was ik onmiddellijk nieuwsgierig naar deze adverteerder. Ik had nog nooit naaktfoto’s gemaakt. Eigenlijk was ik op zoek naar een date maar je weet nooit. De dame in kwestie stond niet voor niets onder deze rubriek.
Ik schreef een kort, zakelijk briefje waarin ik eerlijk vertelde geen glamourfotograaf te zijn maar een concert- en theaterfotograaf. Evenwel had ik de beschikking over een studio met daaraan gekoppeld een fotolab. Ik vond de opdracht een uitdaging en was bereid om over het project met haar te praten. Eerlijk gezegd had ik niet verwacht antwoord te ontvangen omdat ik aannam dat vele andere mannen mij voor zouden zijn. Haar advertentie stond immers in de rubriek kennismaking en dat kun je vergelijken met nu de datingsites.
Ik was haar alweer vergeten toen plotseling de telefoon ging. Het meisje van de advertentie. Of we elkaar konden ontmoeten. Zeker, ik was blij verrast. Ze woonde in een studentenflatje op de Amsterdamse Brouwersgracht. Ik was aangenaam getroffen door haar verschijning. Het was een prachtige, slanke, blonde dame van ongeveer 26 jaar. Ze vertelde dat ze een stommiteit had begaan met die advertentie. Vele foute mannen waren er op afgekomen, geen enkele echte fotograaf. Ik was waarschijnlijk de enige die begreep dat ze geen relatie zocht. Ja, dat had ik inderdaad begrepen. Maar wat was haar bedoeling?
Ze wilde posterformaat afdrukken van haarzelf, naakt wel te verstaan. Ze had ook precies in haar hoofd hoe ze op die foto’s moest komen te staan. Op mijn vraag wat het kunstproject precies inhield gaf ze geen duidelijk antwoord. Ik deed haar het voorstel de foto’s te maken tegen de netto materiaalkosten. Ze zou ze na afloop van de sessie onmiddellijk kunnen meenemen. Als tegenprestatie bood ze me een etentje aan. We maakten gelijk een afspraak voor de sessie in de studio. Die studio was onderdeel van een fotolab, de eigenaar een goede vriend van mij. Hij zou zorgen dat we ongestoord konden werken.
De kennismaking was soepel verlopen. Ik verheugde me op onze samenwerking. Eindelijk kreeg ik de gelegenheid om mooie naaktfoto’s te maken. Daar had ik weliswaar geen ervaring mee maar in mijn verzameling Snoecks stonden prachtige voorbeelden van topfotografen. Om mij nog wat beter voor te bereiden op de bijzondere sessie kocht ik een paar handboeken glamourfotografie. Zo leerde ik hoe je met simpele middelen de juiste belichting creëert en vooral waar je op moet letten als je doel een kunstzinnig verantwoorde naaktfoto is. Ik twijfelde alleen nog tussen kleur en zwart-wit en besloot daarom met twee camera’s te gaan werken. Een met kleurenfilm geladen en de andere met zwart-wit. (het speelde zich nog af voor het digitale tijdperk)
Met een koffertje rekwisieten en make-up stapte ze de studio binnen. Ze toverde een grote lap blauwe stof te voorschijn. Dat moest de achtergrond worden. Ze had de stof zorgvuldig uitgezocht op de markt. Ik schoot in de lach. In een fotostudio werk je met speciaal achtergronddoek maar dat is van een andere kwaliteit dan een stofje van de markt. Ik legde haar uit dat we beter het blauwe achtergrondpapier konden nemen dat standaard in de studio op de achtergrondinstallatie aanwezig was. Nee, geen sprake van. Dat was háár kleur niet. Ik moest maar zien hoe ik de stof gebruiken kon. Dit was eenvoudiger gezegd dan gedaan. De stof was moeizaam strak te spannen. Minstens een uur zijn we bezig geweest er nog iets van te maken.
Na de decorperikelen was dan eindelijk het moment aangebroken voor het echte fotowerk. Ik bracht mijn middenformaat camera in gereedheid en zij trok, zonder enige géne, haar kleding uit. Ik zette een grote passpiegel naast mijn camera zodat zij zichzelf kon zien. Voor me stond een oogverblindend mooie, naakte vrouw met witte sokjes aan. Ze bezat een schitterend lijf waar menig fotomodel jaloers op zou zijn. Alles was meer dan perfect in verhouding, haar edele delen zorgvuldig kaalgeschoren. De droom van elke man en zeker van elke fotograaf. Het zou een geweldige sessie kunnen worden mits ze mijn regieaanwijzingen zou opvolgen. Maar allereerst zouden we nauwgezet haar ‘kunstproject’ vormgeven.
Ze ging recht voor me staan. Haar benen tegen elkaar en haar armen strak langs haar prachtige lijf. Ze nam een stramme, militaire houding aan en keek recht en onverstoorbaar in de camera. Zo moest de eerste foto worden genomen. De belichting zo vlak mogelijk, geen spotjes of strijklicht. Ik schoot de eerste plaatjes. Daarop veranderde ze haar houding door op haar knieën te gaan zitten en opnieuw onverstoorbaar recht in de camera te kijken. Ik volgde gedwee haar aanwijzingen. Tot slot pakte ze een klein krukje en een teddybeer uit haar koffer. Ze ging met de beer op het krukje zitten en keek de beer kwaad aan. Dat was de laatste pose.
Nog altijd had ze haar sokken aan. Op mijn vraag waarom ze die niet uitgetrokken had, antwoordde: “het moeten naaktfoto’s worden ontdaan van elke vorm van erotiek.” Inderdaad, een vlakke, fantasieloze verlichting plus witte sokken heeft niet veel met erotische verbeeldingskracht te maken. Maar nu haar projectfoto’s genomen waren konden we toch wel een sessie doen zoals ík die in gedachten had? Ze keek mij verstoord aan. Het was een misverstand dat ze als naaktmodel wilde poseren. Dit was een KUNSTPROJECT geen naaktfotografie. Mijn voorbereiding was voor niets geweest. Teleurgesteld pakte ik mijn camera’s in. Intussen kleedde zij zich aan.
Terwijl de laborant voor mij de films ontwikkelden ging ik met haar een broodje eten in de snackbar aan de overkant van de studio. Het kostte me moeite het gesprek op gang te houden. Voor wie mij kent, een unicum. Al mijn vragen over het kunstproject ontweek ze. Gezien de moeizame conversatie had ik besloten om van het door haar aangeboden etentje af te zien. Na een half uurtje wachten waren de foto’s klaar. Technisch perfect maar artistiek een prul. Zij was er zeer tevreden over.
We hadden afgesproken dat ze de negatieven mee mocht nemen, dit om misbruik te voorkomen. Ze rekende de kosten af en bekeek nog een keer aandachtig de posters. “Alsjeblief, deze is voor jou! Heb je eindelijk echte kunst aan de muur!” Triomfantelijk overhandigde ze me een van de posters waarop ze afgebeeld met de teddybeer stond. Uit beleefdheid nam ik de poster aan en rolde hem op. Ze vertrok naar huis. Ik bleef met een kater achter en stopte haar poster onmiddellijk in de versnipperaar.
Ik heb haar niet meer gezien of gesproken. Het kunstproject blijft een mysterie. En de naaktfotografie? Nee, daar heb ik mij nooit meer aan gewaagd.
(De foto hierboven is niet het meisje waar deze column over gaat)
