Het zal nooit de bedoeling van de hoofdrolspelers Gerry en Kate McCann zijn geweest om satire te bedrijven. De vermissing van een kind is traumatisch. Toch begint het drama te lijken op de allereerste Amerikaanse tv-soap die in ons land werd uitgezonden en waar maar geen einde aan leek te komen: Peyton Place. De serie, gebaseerd op het gelijknamige boek en de film, trok miljoenen kijkers en was de springplank voor de acteurs Ryan O’Neal en Mia Farrow. Beiden komen we later tegen in tal van succesvolle films.
De acteerprestaties van Gerry en Kate kunnen nog niet tippen aan die van Mia Farrow en Ryan O’Neal maar hun verschijning is al even bekend. De belangrijkste hoofdrolspeler is natuurlijk Maddie. Zij is het thema en lijdend voorwerp. De vermissing van het kleine meisje met de opvallende vlek in haar oog houdt de gemoederen nu vijf maanden bezig. Thrillerschrijvers zullen heimelijk smullen van alle complotachtige theorieën die de ronde doen. Dankzij de boulevardpers kunnen ze putten uit een veelvoud scenario’s. Ik voorspel een hele serie boeken en films waar de zaak McCann als inspiratiebron voor heeft gediend.
Scriptschrijvers weten donders goed dat een succesvolle soap de ingrediënten, persoonlijk leed, liefde, macht, intriges en geld moet bevatten. Kijken we naar de actuele stand van zaken dan voldoen de McCanns geheel aan die eis. Persoonlijk leed: het verlies van Maddie. Liefde: de McCanns zijn onafscheidelijk. Waarschijnlijk zijn ze nog nooit zo lang bij elkaar geweest als de laatste vijf maanden. Macht: regeringsleiders tot en met de paus staan achter hun media-campagnes. Intriges: volop en breed uitgemeten in de pers. Tot slot het geld dat met bakken binnenstroomt om het hele circus te financieren.
Het meeste unieke aan deze zaak is niet de raadselachtige vermissing van een kind. Dat komt helaas over de hele wereld dagelijks voor. De schuldvraag is evenmin uitzonderlijk. Het zal niet de eerste keer zijn dat ouders de dood van hun eigen kinderen direct of indirect op hun geweten hebben. Verbazingwekkend zijn miljoenen die moeiteloos op hun bankrekening worden gestort. De McCanns zijn niet armlastig. Met een geschat inkomen van 700.000,- per jaar en een optrekje van bijna 1 miljoen euro kun je niet spreken van arbeiders die elke cent moeten omdraaien. De ruimhartige, financiële steun heeft me dan ook zeer verbaasd. Te meer omdat er nimmer losgeld is gevraagd.
Dat vele geld is afkomstig van bekende miljonairs: voetballer David Beckham, Harry Potter schrijfster J.K. Rowling en Virginbaas Sir Richard Branson. Hun namen werden meermalen in de pers genoemd. Gisteren kwam er nog een grote geldschieter bij: Brian Kennedy. Kennedy stopt een miljoen in de pot om het advocaten dreamteam te betalen. Waarom zijn deze miljonairs zo gul? Is hun nobelheid ingegeven door emotionele betrokkenheid bij het drama of Gerry’s lidmaadschap van de Vrij Metselaars? Een gift is een aftrekpost. De gevers zullen er geen snee brood minder om eten. Maar je kunt met je geld natuurlijk ook andere doelen steunen. Waarom dan uitgerekend de McCanns? Voor hun naamsbekendheid hoeven de miljonairs het niet te doen, toch willen ze die blijkbaar graag vermeld zien.
De McCanns hebben vanaf het begin van hun campagne steun gezocht en gekregen van vooraanstaande politici, regeringsleiders en van de paus. Een illuster gezelschap. Het streelt je ego als goede gever indien je in een adem wordt genoemd met de groten der aarde. Een gouden tip voor al die duizenden ouders van vermisten kinderen die niet over dergelijke contacten beschikken: zorg dat een bekende persoonlijkheid je steunt, dan volgen er vanzelf meer. Een schrale troost voor als dat niet lukt: de enorme sommen geld en mediahype hebben de vermissing niet dichter bij een oplossing gebracht.
Maar wat hebben de McCanns tot nu met al dat geld gedaan? Het was toch bestemd om onderzoek te financieren, niet voor leuke reisjes langs alle wereldsteden. Pas gisteren hebben de McCanns bekendgemaakt een privé-detective in de arm te hebben genomen. Hij zou al eerder op de zaak gezet zijn. Indien die informatie juist is dan heeft deze privé-detective nog niet voor een doorbraak gezorgd. Misschien ook logisch als de McCanns zelf het lijk van Maddie hebben weggewerkt. In dat geval is de inzet van een privé-speurder de zoveelste afleidingsmanouvre.
Kan een goede privé-detective meer dan de politie? Het is een vraag die ik onlangs heb gesteld aan de directie van Hoffman Recherche diensten. Hoffman is marktleider en heeft een uitstekende naam. Het antwoord was dat in een zaak zoals van Maddie, die nog volop in onderzoek is, een privé-detective door de politie niet op prijs wordt gesteld en soms zelfs verboden is. De zogenaamde samenwerking tussen Strongwood en de Portugese politie wordt dan ook ernstig in twijfel getrokken. Op mijn verzoek aan Strongwood om de bewijzen van hun contacten met de Portugese politie te leveren is nooit gereageerd.
Een privé-detective inhuren om de vele tips na te trekken is overigens zo gek nog niet. De miljoenen in kas hebben gelukzoekers en premiejagers aangetrokken. Elk blond meisje dat vanuit de verte ook maar enigszins gelijkenis vertoonde met Maddie werd getipt aan de politie. Het is voor de politie onmogelijk om al die tips na te lopen. Je zult prioriteiten moeten stellen. Gerry en Kate verwijten de politie dat ze onzorgvuldig te werk gaan. Wat willen de McCanns? Het leger inzetten en alle beschikbare manschappen vrijmaken om uitsluitend op jacht naar Maddie en haar eventuele ontvoerders te gaan? Helaas voor de McCanns heeft de politie nog meer taken dan een zoektocht naar een vermist kind.
Juist omdat er zoveel geld en bekende namen bij deze affaire betrokken zijn, heeft de wereldpers zich massaal op het drama gestort. Er moet hoe dan ook over geschreven worden.
De advertenties rondom de krantenverhalen brengen extra veel geld op en het einde is nog niet in zicht. Maddie is big business. Onderhand is duidelijk dat de Portugese overheid in ieder geval één terecht verwijt gemaakt kan worden en dat is de uiterst knullige communicatie met de buitenwereld. Men beroept zich op de wetgeving. Die wetten zijn nu aangepast. We hadden dus een duidelijke verklaring mogen verwachten over de stand van zaken maar die verklaring bleef uit.
Stel dat de McCanns onschuldig zijn en Maddie inderdaad ontvoerd is, dan is de kans uiterst gering dat ze nog in leven is. De enorme aandacht voor Maddie in de pers hebben het meisje “onverhandelbaar” gemaakt. Je kunt van alles proberen om een kind onherkenbaar te maken maar aan dat oog kun je niets doen. De eventuele ontvoeder zal dit beseft hebben en zich van Maddie hebben ontdaan. Hoe zinnig is het dan nog om een tweede mediacampagne te starten, zoals de McCanns hebben aangekondigd? Die mededeling leverde onmiddellijk weer geld in de toch al flink gespekte kas van hun fonds op.
Tot besluit: ik heb in mijn directe omgeving twee vermissingen meegemaakt. Ik weet wat dit doet voor de achterblijvers. In beide gevallen werd een paragnost ingeschakeld. In beide gevallen had de paragnost akelig nauwkeurig de juiste toedracht gezien. Maar de autoriteiten wilden niet luisteren. Begrijpelijk omdat goede paragnosten schaars zijn. Ook een integere paragnost kan fouten maken. Maar geef ze dan in ieder geval een kans. De McCanns zijn fel gekant tegen inmenging van paragnosten. Ja, stel je eens voor dat ze ontmaskerd worden, dan is het miljoenencircus voorbij en eisen de goede gevers misschien hun geld terug. Ik vrees dat Maddie nooit meer gevonden wordt en de soap voorlopig de voorpagina’s en nieuwsrubrieken zal blijven domineren.
